Ова е мојот фејзбук статус од 14 јануари годинава и кој за жал стана „визионерски“ :(

Моментот кога интимен момент како што е барање на раката на саканата ќе стигне до главните вести на една од националните телевизии, е доволно некој од нас да стави прст на чело: полека, што воопшто се случува овде?

Во суштина овде станува збор (за обиди?) за развивање на една нова перцепција за „романтичноста“ директно поттикната од медиумската култура, особено од холувудските филмови. Јавните запросувања не се реткост во САД на пример, каде културната матрица на Американците и нивните сфаќања за романтичноста се тесно испреплетени со филмовите. За нив јавното запросување е еден вид „херојство“ на јавна сцена како потврда на големата љубов и подготвеност за целосна посвета кон брачниот живот. Напнатоста на која се изложува мажот кој јавно запросува соочен со ризикот да биде одбиен и јавно посрамотен, билда еден вид „романтичарски адреналин“ што се интерпретира како жртва на мажот за љубовта кон саканото лице. Секако овде често се заборава позицијата на жената која треба да ја одигра улогата на пасивен одобрувач на овој ритуал и со тоа да ја принесе својата жртва за истиот, прикривајќи го огромниот притисок и речиси доведеност пред свршен чин.

Оваa појава зеде замав на американскиот континент, па бргу се пресели и во Британија, но  со различни ефекти и прифатеност, според пишувањето на BBC (Why do some people propose in public?).

Во локална смисла запросувањето на раката на девојката е врвен приватен чин во кој се одвива потврда на партнерите и личниот залог и завет за идниот брачен живот. Иако новиот бран на јавни запросувања кај нас е веројатно осмислен како романтичен пандан на холивудско-американските митови, кај нас интерпретациите не се така едноставни. Голем број од реакциите и не се баш така благонаклонети кон тоа ваквите чинови да ги прифатат како „романтични“ и „херојски“. Културниот код во САД и културниот код во Македонија не се исти, традициите се разликуваат, а степенот на приватноста и како таа се практикува во рамките на овој чин не се многу блиски. Со едноставни зборови ефектите од приопштување на туѓа традиција на друго тло помалку наликува како на пример да ставите каубојски шешир и да се прошетате низ Бунарџик, на пример?

Покрај примена на холивудската романтичарска митологија, познат е и феноменот на вирализација на овие јавни запросувања, особено на Youtube. Психолозите овде најчесто детектираат еден вид барање на внимание и самопотврда на актерите на овие видеа, но и јавен егзибиционизам кој го овозможуваат новите медиуми. Предизвикот лесно да станете познат (славен?) со пуштање на интернет на таков приватен чин за некого има огромна привлечност. Живееме во ерата на Спектаклот, а актерите ваквите запросувања ги толкуваат како спектакли кои можат да им го сменат животот и да ги издвојат од другите, а веројатно и да ги направат славни макар и на 15 минути. Некои теоретичари ова го толкуваат и како „celebrity simulation“ односно лажно проектирање на поединци како проживуваат некоја епизода од животот како да се славни.

Како и да е, идејата овде не ми е да прогласам нешто за погрешно или исправно, туку да се покаже дека културната апропријација на одредени туѓи пракси е многу комплексен процес, а консензусот за или против не се постигнува ниту лесно, ниту бргу. Од друга страна обидот да се пресликаат и применат туѓи модели на однесување, особено ако доаѓаат од медиумите и популарната култура, многу често се судираат со локалната пракса и традиција, а лесно со можат да испаднат и смешни. Умберто Еко ова во неговите семиотички списи го нарекува „аберација“, односно искривување или прекршување на еден модел во друга средина. Некој знаковен модел или образец може целосно да се измени и поинаку да се интерпретира ако му го смените културниот контекст. Мене на истава тема ми паѓаат на-ум оние поздрави, желби и честитки на локалните телевизии од пред десетина години кои одеа некако овака:

„Елеонора звана Бренда на својот братучед Елвис звани Брендон му посакува среќно матурирање и пријатни мигови со семејството“.

Нив веројатно им звучи кул да се идентификуваат со Бренда и Брендон од „Беверли хилс 90210“ серијалот, но сепак треба да се помисли и на тоа какви се интерпетациите на средината.

И конечно, по толку контроверзни примери за најголемиот дел од публиката во Македонија јавното запросување ќе стане вест должна за внимание ако се случи некој да одбие некого во ваков „мизансцен“, како на пример во видеото подолу (а ако некој знае кога конечно ќе падне таа свадба на Сарма нека пише во коментарите).

Кванититетот продолжува да царува, а бројот на содржини, линкови, слики, сликички, флешови, банери и сл, останува главно мерило колку некој сајт е „богат“, што би требало да значи и поквалитетен од другите. Како да се работи за некоја трка кој ќе има повеќе содржини на насловната страница на сајтот. Но за нивна, и наша, жал квантификацијата на содржини, и нивно натрупување, е веќе надминат тренд кој многукратно се покажа дека има повеќе недостатоци отколку предности во однос на корисниците.

Ако споредите некој од попопуларните странски веб-страници (на пример Yahoo! или BBC), ќе забележите подобар баланс на богатство и прегледноста на содржините. Особено е тоа забележливо на сајтот на водечката информативна медиумска куќа, BBC, каде содржините се поприлично здиплени и лесни за прегледување и пронаоѓање.

Колку за поконцизна споредба на почетните страници на неколку домашни медиуми (случајно одбрани) колку „парчиња“ успеавме да преброиме (првата цифра е број на содржински единици кои водат кон пермалиинк на самата содржина, додека втората бројка се единици со линкови до надворешни содржини, односно реклами или линкови до други слични сајтови).

ВЕСТ – 68 / 9

Нова Македонија – 81 / 35

Дневник – 75 / 17

Алфа ТВ – 80 / 4

Токму заради „хаотичноста“ на стартните страници на домашните медиуми (делот со најактуелни вести, кој стана некаква веб-норма, сепак не е доволен за да ја смени сликата на подобро), толку на значење добиваат социјалните мрежи и агрегаторите, кои колку-толку нудат смисла, препорака и припомош во снаоѓањето во морето од информации. Во ситуации кога корисниците во голем дел од нив препознаваат дека нема некоја разлика, и дека самите содржини се речиси исти на повеќето сајтови, тогаш ретко кој останува расположен да се впушта во требењето ориз на овие интернет страници и им пристапуваат преку „посредници“ кои поогранизирано ги сервираат истите тие информации.

Можеби низ призма на овие теми и дилеми и се крие дел од „вау“ ефектот на почетната страница на Yahoo! за iPad:

Лажно асоцирање е манипулативна техника во која два поими наменски се доведуваат во врска за да се постигне одреден содржински ефект, иако во стварноста самите поими не се во реална причинско-последична врска. Во определен број случаи кога постои формална или слаба врска, при манипулирањето таа се подвлекува, нагласува или интензивира:

„Дел од новинарскиот еснаф излегоа да протестираат поради отказните решенија на неколкумина новинари. Но, најверојатно ваквите протести беа организирани поради згаснувањето на печатените медиуми на Велија Рамковски, кој ја прекина финансиската поддршка на неговите весници“,  МТВ 04.7.2011.

Паралогизам           

Паралогизмот е манипулативна техника на заклучок  кој може да фунционира логично само ако се гледа од еден изолиран аспект или гледиште. Ако пак темата или прашањето се контекстуализираат во својот причинско-последичен тек, тогаш станува јасно дека се работи за семантичка и логичка манипулација.

„И што сега? Политиката создаде илјадници новинари заедно со стотиците медиуми, и политиката почна да ги уништува! Ништо пологично и полегитимно!“, Дневник, 02.7.2011.

               

Замена по блискост

Во макeдонските медиуми се бројни навидум ситни „синегдохични“ (дел-за-дел, дел-за-целина, целина-за-дел) замени кои имаат сериозни последици по интерпретациите на самите информации:

„Премиерот Никола Груевски се извини два дена по убиството, а СДСМ обзнани дека убиецот бил негов поранешен обезбедувач“, Дневник, 09.6.2011.

Конференцијата ќе се случува во среда и четврок (23-24 ноември), има интересна програма и работилници, а ако ја преслушате епизодата ќе го дознаете и изненадувањето кое го испланираа организаторите оваа година.

Во ваков „транзиционен“ медиумски контекст интересно е да се преиспитаат некои класични мотоа на новинарството до кои медиумите се држат слепо, не заради сигурност дека мораат, туку повеќе од несигурност кои се алтернативите. Токму во овој правец извонредно интересен е прилогот на socialmedia.biz под наслов „Преосмислување на новинарството во ерата на социјалните медиуми“ и неколку класични новинарски принципи кои авторот предложува да бидат преиспитани.
Да ги разгледаме низ адаптирана верзија за нашите услови на овој план:

1. Објективноста е светост

Авторот вели дека моментно се случува сериозен пресврт во кој корисниците не се повеќе толку заинтересирани за објективноста на медиумот, колку што за нив е важна ТРАНСПАРЕНТНОСТА. Уредувачката политика и блискоста на медиумите со одредени општествени моќници не може да се сокрие во денешниот супер поврзан и хипер информиран свет. Она што им останува на медиумите не е да глумат дека се „објективни“ и дека „живеат и работат само за публиката“, туку на транспарентен начин да ги пласираат и презентираат информациите и содржината. Класичарското идеализирање на одамна неприсутната објективност и дволично додворување на корисниците е надминат модел.

2. Содржината е најважна

Неспорно е дека корисниците ги конзумираат медиумите примарно заради нивните содржини, но останува фактот дека тие се приврзуваат кон нив и остануваат на нив само заради КОНВЕРЗАЦИЈА. Ако медиумот им го овозможи тоа, тогаш може да се каже дека тој одговорил на предизвикот на новото време и изградил здрав однос со корисниците.

3. Мобилните медиуми се ограничени

Потребно е што поскоро да се надмине оваа заблуда, а медиумите да се прилагодат на новиот корисник кој сé повеќе ќе ги користи медиумите во движење. Потребно е не само техничко прилагодување на содржините за користење преку мобилни уреди, туку и употреба на редица новоразвиени средства кои ги разработуваат новите технологии.

4. Медиумите треба да ги поттикнуваат граѓаните на преземање акции

(тие треба само да инфомираат, а публиката сама да донесе свои ставови)- Се чини дека „неангажирачкиот приод на медиумите“ vis-a-vis корисниците е надминат модел на дејствување. Медиумите често им се обраќаат на институциите, центрите на моќ и на јавните функционери со цел да преземат некоја акција, решат некој проблем и слично. Поттикнувањето на ангажманот на корисниците главно се сведува на пренесување на препораките за чување од жешки температури, пиење течности и слични тракатанции. Тоа мора да се промени, поттикнување на ангажираноста на корисниците е во склад со останатите начела кои интензивно се развиваат (конверзацијата, партиципацијата и контрибуцијата) и мора да се засновува на врвните општоприфатени етички принципи од типот на јавен интерес, владеење на правото и правдата, хуманоста и слично.

5. Новинарите никогаш не промовираат – Зошто да не?

Промовирањето и препорачувањето се дел од новиот супер-поврзан интернет. Споделувањето е еден од најважните принципи кои ги градат заедниците и мрежите на корисници. Споделување содржини, постови, фотографии, видеа и сé што ја поттикнува конверзацијата е повеќе од добродојдено.

6. Бројките се важни но не баш многу

Иако скептицизмот кон бројките и статистиката кај нас е сé уште силно присутен, сепак нивното влијаание е неспорно, особено кога се тие приложени на транспарентен, сеопфатен и неманипулативен начин. Ова особено се однесува на транспарентноста во однос на број на посети, кликови, коментари и други придружни содржини кои се елемент во прилог на градење доверба и заедница од корисници. Статистиките не треба да се кријат како што е тоа случај со тиражите и гледаноста на домашните медиуми и да бидат некаков супер таен, сокриен документ кој им се презентира исклучиво на огласувачите (и политичарите?).

7. Медиумите треба да привлекуваат публика

Грешка во старт. Единствен спас на медиумите денес е во постапно и трпеливо градење на ЗАЕДНИЦА на корисници кои знаат што ќе добијат од вас. Таргетирање и бихејвиористичко дразнење и манипулирање (особено со тривијални, ниски скокотливи содржини) се помалку ќе бидат ефектни. Светот се менува, тоа е најприродното нешто, а (само) со „ефтини“ мамки не можете да сметате дека некој ќе развие почит или приврзаност кон вас.

8. Медиумите мора сами и контролирано да ги дистрибуираат содржините

Споделувањето не смее да биде подредено на контрола. Медиумите мора да му дадат простор на процесот на слободно споделување и препорачување, не само преку техничко овозможување, туку и со надградба на процесот и промовирање на одредени носители (external content champions/ditributors) во форма на истакнати поединци, агрегатори, персонализирани канали и слично.

Туку, назад на муабетот. Сведоци сме дека голем број од нашите дневни навики се под големо влијание на мобилните (пред се паметни) телефони и таблетите. За преносните комpјутери веќе и да не зборуваме, тие се стара приказна :). Благодарение на овие уреди има луѓе кои „живеат” во меил, кои не памтат ниту еден податок затоа што сите им се лесно достапи и секако луѓе кои не чувствуваат потреба да одат во канцеларија за да работат. Односно луѓе кои работат нон-стоп. Ме погоди темава затоа што се препознавам (делумно) во овие последниве. Често на пријателите и роднините кога ќе ме прашаат за работно време им велам дека штом сум на интернет јас работам, а токму благодарение на мобилниот, нон-стоп сум на интернет. Барем додека сум во МК :).

Gist, сервис за управување со вашите контакти, неодамна купен од RIM (BlackBerry) собрале статистика која ги посочува трендовите за денешниот мобилен работник. Кликни на фотографијата за деталите:

Јас си кажав дека сум скоро нон-стоп на работа, а ти? Како изгледа твојот работен ден? Колку работиш на мобилен? Дали имаш измени во договорот за работа под влијание на подвижнава технологија во последниве година-две?

Се надевам дека во блиска иднина ќе има истражувања (особено локални) кои ќе го докажат ова. Сега за сега ќе мора да верувам дека тврдењево е точно врз основа на истражувања спроведени во странство. Од она што сум сретнал до сега, сепак станува збор за изолирани истражувања кои ја прикажуваат само активноста на интернет корисниците на Facebook а не ја ставаат директно во контекст на вкупната употреба на интернет од страна на истите корисници.

Еве една свежа таква статистика која го следи трендот и е претставена со убав инфографик. Но, пред да го видиш инфографикот, еве всушност што ме натера да го пишам постов. Alex Trimpe врз база на овој инфографик создал уште поубаво видео во кое се презентираат резултатите објавени на onlineschools.org

The World Is Obsessed With Facebook from Alex Trimpe on Vimeo.

Секако еве го и целиот инфографик.

Via: Online Schools

Дали си ти опседнат со Facebook?

Колку често отворате Facebook, или Twitter и си пишувате се што ви лежи на душа? Па уште ако е присутен брендот на интернет, кец на десетка :). А контакт форма, бараш? Иако има агенции кои го следат задоволството на корисниците во МК, не сум слушнал дека некоја од нив испитувала или известува дали, како и колку локалните потрошувачи практикуваат да го изразат своето незадовоство на интернет.

Во Велика Британија едно вакво истражување неодамна било спроведено од страна на Lightspeed Research. Истражувањето е многу пошироко и утврдува каква е интеракцијата на британците со брендовите на социјалните медиуми. Резултатите се интересни па затоа не е лошо се погледне: How are consumers interacting with brands in social media? Меѓу другото, истражувањето навлегува и во прашањето како најчесто корисниците поднесуваат жалби до брендовите на интернет. Вака изгледат резултатите:

Секако во духот на користењето на сервсиите корисниците очекуваат и да им биде одговорено соодветно. Па така повеќе од 60% очекуваат да добијат одговор во рок од еден ден. Еве ги деталите:

И да се вратам сега јас на првиот дел од постов. Како ти би одговорил на прашањава? Каква е воопшто состојбата кај нас, има ли каде официјално на интернет да се поднесе жалба и дали воопшто некој одговара на овие реакции? Кое е твоето искуство?

(via)

Рекламите на Coca-Cola се направени за да го привлечат вниманието. Претпоставувам дека најчесто се успешни во тоа – се работи за една од компаниите која повеќе од сто години посветува доста внимание и пари на своето рекламирање.

Овде ќе зборувам за една реклама во која нема Дедо мразовци и камиони, нема млади девојки кои се среќни бидејќи можат да пијат Coca-Cola и да ја задржат својата линија, нема момчиња со раскопчани кошули кои ја задоволуваат својата жед, а сепак како и повеќето рекламни спотови на Coca-Cola и овој е динамичен, весел, разигран, има одлична анимација и целта му е вистинско доживување на задоволството.

Можеби сѐ започна кога мечките почнаа да пијат Coca-Cola. Во последните неколку кампањи се користи пристапот на фантастиката односно на постојниот реален свет му се доближува еден друг фантастичен свет на мали, скриени и незабележителни нешта и процеси, кои всушност ја создаваат магијата на брендот…

Сепак, овој пат станува збор за еден малку поинаков свет, кој ќе ве оставам да го доживеете самите.

После првото гледање на рекламата, не останав само на класичното позитивно Coca-Cola чувство, туку се најдов некако засегната.

Главниот лик, ако го толкуваме и текстот на песната, тргнува во секојдневна прошетка во која очекува дека ќе сретне нов пријател, онака спонтано, како надреалситичко откритие на среќата – зад аголот на улицата. Но, светот во кој се движи нашиот лик е веќе преполн и населен со чуда и со “откритија”. Тука се собрани сите можни суштества на новите и популарните митологии, од стрип хероите до ликовите на World of Warcraft.

Нашиот реален свет има паралелни виртуелности

Овде светот на имагинираните суштства веќе не е скриен, тој постои во исто време со реалниот. Тука не станува збор за фантастичниот свет на инсекти кои пијат Coca-Cola, туку е сепак нашиот реален свет со сите негови останати паралелни виртуелности. При спојот на овие два света, реалниот и дигиталниот, постоењето на фантастичното повеќе воопшто не нѐ зачудува. Дури и ако малку се задлабочиме станува тешко да се разокрие што е навистина реално. Ние ги населуваме нашите аватари, кои свесно или несвесно, ги носиме секаде со нас.

Виртуелно поврзани, честопати не успеваме да оствариме персонална конекција, ниту пак вистински да го погледнеме светот околу нас. Новите медуми сѐ повеќе стануваат посредници помеѓу нас и директните искуства. Дали воопшто можеме да имаме автентични доживувања на она што ни се случува?

Додека Оркот (Orc) зборува по телефон, не забележува дека се судира со главниот лик.

Космонаутот веќе подолго време се труди да влезе низ вратата.

Внесени во технологијата, аватарот претставува нашиот безбеден штит од светот околу нас. Да, тука сме сигурни и најчесто имаме можност да правиме сѐ што отсекогаш сме посакувале, но не можеме да го постигнеме во реалниот свет.

/LF myself…

Во потрага по нашиот виртуелен идентитет, дали навистина можеме да откриме кои сме? Дали можеме да се пронајдеме себе си?

Аватарот кој неколку пати ја менува својата форма:

Сепак нашите моќи и нашата слобода од обврските на секојдневието се можни само во виртуелниот свет. Ликот кој е всушност суперхерој во дигиталниот универзум, е премногу зафатен со сериозни предизвици во виртуелниот свет за да им помага на луѓето во реалноста околу нивните банални проблеми.

Исто така, малиот симпатичен вонземјанин, занесен во видео играта не го ни регистира своето куче, додека мајката механички го лула детето пишувајќи пораки.

Но, она што е интересно е тоа дека дури и ако сите овие ликови беа претставени без своите аватари, тие повторно ќе се однесуваа на истиот начин, бидејќи аватарите се дел од нив. И суперхеројот, и вонземјанинот и мајката се оддалечени, замислени и заталкани низ своите виртуелни светови. Едно е несомнено: сакале или не, оваа приказна многу повеќе го рефлектира нашето секојдневие, отколку Дедо мразот што му помага на продавачот да ја помине Новогодишната ноќ со своето семејство.

На крајот, главниот лик налетува на огромен, зелен огар со кој заедно посегнуваат по едно шише Кока кола. Луѓето се долго време маѓепсани, па намсето да се бакне жабата, доволен е само обичен контакт: во моментот кога погледите ќе им се сретнат, огарот неочекувано се трансформира во убава девојка.

Happy end

Заклучокот од оваа кибер бајка е дека Coca-Cola е моќното оружје, амајлија, магичен напиток, последната есенција на природното, на реалното, коешто на нашиот херој му помага да ги сруши дигиталните бариери и да оствари вистинска човечка поврзаност. И ако се анализира самата трансформација од имагинарно суштество во човечка форма, таа секогаш во бајките означува happy end. Конечно, quest-от (мисијата) на главниот лик завршува, а Coca-Cola повторно станува симбол за уживање, среќа, радост, социјализација и забава…

Рекламава отвара многу прашања за кои веќе со години се водат многу дискусии на различни полиња (академски, маркетинг и сл.) Во оваа прилика јас ќе отворам само две:

1. Дали Кока кола се труди да им се допадне на луѓето инволвирани во дигиталниот свет или пак суптилно упатува критика кон нив?
2. Дали во кибер просторот се однесуваме поразлично отколку при персоналната комуникација во живо?

Кој е твојот став? Или можеби мислиш дека треба да се постави и друго прашање?