Во ваков „транзиционен“ медиумски контекст интересно е да се преиспитаат некои класични мотоа на новинарството до кои медиумите се држат слепо, не заради сигурност дека мораат, туку повеќе од несигурност кои се алтернативите. Токму во овој правец извонредно интересен е прилогот на socialmedia.biz под наслов „Преосмислување на новинарството во ерата на социјалните медиуми“ и неколку класични новинарски принципи кои авторот предложува да бидат преиспитани.
Да ги разгледаме низ адаптирана верзија за нашите услови на овој план:

1. Објективноста е светост

Авторот вели дека моментно се случува сериозен пресврт во кој корисниците не се повеќе толку заинтересирани за објективноста на медиумот, колку што за нив е важна ТРАНСПАРЕНТНОСТА. Уредувачката политика и блискоста на медиумите со одредени општествени моќници не може да се сокрие во денешниот супер поврзан и хипер информиран свет. Она што им останува на медиумите не е да глумат дека се „објективни“ и дека „живеат и работат само за публиката“, туку на транспарентен начин да ги пласираат и презентираат информациите и содржината. Класичарското идеализирање на одамна неприсутната објективност и дволично додворување на корисниците е надминат модел.

2. Содржината е најважна

Неспорно е дека корисниците ги конзумираат медиумите примарно заради нивните содржини, но останува фактот дека тие се приврзуваат кон нив и остануваат на нив само заради КОНВЕРЗАЦИЈА. Ако медиумот им го овозможи тоа, тогаш може да се каже дека тој одговорил на предизвикот на новото време и изградил здрав однос со корисниците.

3. Мобилните медиуми се ограничени

Потребно е што поскоро да се надмине оваа заблуда, а медиумите да се прилагодат на новиот корисник кој сé повеќе ќе ги користи медиумите во движење. Потребно е не само техничко прилагодување на содржините за користење преку мобилни уреди, туку и употреба на редица новоразвиени средства кои ги разработуваат новите технологии.

4. Медиумите треба да ги поттикнуваат граѓаните на преземање акции

(тие треба само да инфомираат, а публиката сама да донесе свои ставови)- Се чини дека „неангажирачкиот приод на медиумите“ vis-a-vis корисниците е надминат модел на дејствување. Медиумите често им се обраќаат на институциите, центрите на моќ и на јавните функционери со цел да преземат некоја акција, решат некој проблем и слично. Поттикнувањето на ангажманот на корисниците главно се сведува на пренесување на препораките за чување од жешки температури, пиење течности и слични тракатанции. Тоа мора да се промени, поттикнување на ангажираноста на корисниците е во склад со останатите начела кои интензивно се развиваат (конверзацијата, партиципацијата и контрибуцијата) и мора да се засновува на врвните општоприфатени етички принципи од типот на јавен интерес, владеење на правото и правдата, хуманоста и слично.

5. Новинарите никогаш не промовираат – Зошто да не?

Промовирањето и препорачувањето се дел од новиот супер-поврзан интернет. Споделувањето е еден од најважните принципи кои ги градат заедниците и мрежите на корисници. Споделување содржини, постови, фотографии, видеа и сé што ја поттикнува конверзацијата е повеќе од добродојдено.

6. Бројките се важни но не баш многу

Иако скептицизмот кон бројките и статистиката кај нас е сé уште силно присутен, сепак нивното влијаание е неспорно, особено кога се тие приложени на транспарентен, сеопфатен и неманипулативен начин. Ова особено се однесува на транспарентноста во однос на број на посети, кликови, коментари и други придружни содржини кои се елемент во прилог на градење доверба и заедница од корисници. Статистиките не треба да се кријат како што е тоа случај со тиражите и гледаноста на домашните медиуми и да бидат некаков супер таен, сокриен документ кој им се презентира исклучиво на огласувачите (и политичарите?).

7. Медиумите треба да привлекуваат публика

Грешка во старт. Единствен спас на медиумите денес е во постапно и трпеливо градење на ЗАЕДНИЦА на корисници кои знаат што ќе добијат од вас. Таргетирање и бихејвиористичко дразнење и манипулирање (особено со тривијални, ниски скокотливи содржини) се помалку ќе бидат ефектни. Светот се менува, тоа е најприродното нешто, а (само) со „ефтини“ мамки не можете да сметате дека некој ќе развие почит или приврзаност кон вас.

8. Медиумите мора сами и контролирано да ги дистрибуираат содржините

Споделувањето не смее да биде подредено на контрола. Медиумите мора да му дадат простор на процесот на слободно споделување и препорачување, не само преку техничко овозможување, туку и со надградба на процесот и промовирање на одредени носители (external content champions/ditributors) во форма на истакнати поединци, агрегатори, персонализирани канали и слично.

Веднаш по настанот беа објавени содржините кои тој претходно и плански ги оставил на интернет под име „Манифест“ и кои планирал да послужат во објаснувањето на неговата „кауза“.

„Oslo terrorist Anders Behring Breivik’s extensive Internet presence gives us a look inside the inner workings of a madman. Meet a young man obsessed with Muslims, liberals, commercial techno music, and World of Warcraft“

Голем дел од аналитичарите овие материјали ги оцени како екстремистички и радикални, додавајќи дека се работи за површни и неповрзани текстови кои се прилично плитки кога станува збор за анализа на состојбите во Европа и во светот, особено на полето на политиката, глобализацијата, мултикултурализмот и економијата. Во своевиден колаж на различни теми поврзани низ нишката на исламофобијата и омразата кон емиграцијата во западниот свет, се спомнува и Балканот како една од „мотивациските точки“ на овој злосторник.

Медиумската каша-попара и шпекулирањето околу настаните непосредно по трагедијата одлично е отсликана во прилогот на „Colbert report“:

Погодете од каде му била инспирацијата?

На својот Фејзбук профил убиецот навел дека еден од неговите омилени филмови е „Догвил“ од Ларс форн Трир во која при крајот на филмот има сцена со масовно убиство. Таа, наводно, му послужила како инспирација на убиецот. Понатаму, според сопственото признание, убиецот додека ги извршувал убиствата на својот iPod слушал музика од филмот „Господар на прстените“ (Clint Mansell, Requiem for a Dream) за да не ги слуша повиците и гласовите на своите жртви.

„Ако филмот навистина му бил инспирација, тогаш жалам затоа што го направив. Но, јас имав сосема поинаква намера. Мојот филм го отвора прашањето дали можеме да оправдаме лик кој му се одмаздува на целото село? Сакав да покажам дека не е се така црно и бело. Моите ставови се сосема спротивни на оние на Брејвик”, наведува режисерот Ларс форн Трир.

Силен одек на Твитер

Настаните од Норвешка имаа силен одек на Твитер, што може во прегледна форма да се види од најкористените тагови: „Hashtags generated from #Oslo first 3 days after shooting“. Во дискусиите се исплреплетуаа различни теми, од глобализацијата, преку тероризмот до крстоносните војни.

Во анализите на неговите активности беше потврдено дека убиецот бил прилично активен на социјалните мрежи, особено на Фејзбук, и дека многу од сопствените ставови споделувал на десничарските блогови во Норвешка. Еден од највлијателните блогери од оваа група, Петер Јенсен, кој пишува под блогерски псевдоним „Фјордман“, бил „политички идол“ на терористот. Тој се појави во јавноста и се огради од текстовите и делата на убиецот.

„Никогаш не се сретнав со него, ми пишуваше електронски пораки…Едноставно ми се виде плиток и неинтересен“, наведува Јенсен во интервјуто за норвешкиот весник.

Сумарно, низ подлабоко согледување на сите овие парчиња по трагичните настани, најлесно е да се каже дека станува збор за „искомплексиран социопат и екстремист“. Сепак, она што мора да се напомене е дека неговото користење на интернетот и медиумите многу ја забрзало преобразбата од „млад конзервативец од Норвешка“ во екстремист и масовен убиец. Колажот од медиумски влијанија и самиот негов Манифест покажуваат дека се работи за комбинација на површни и произволни сфаќања за реалноста во Норвешка и во Европа.

Проблемот со лесно достапните информации е токму во тоа што речиси на сите оние кои доаѓаат до нив им нудат впечаток дека „знаат сé“ и дека се стручно упатени во оние области кои ги следат на интернет и во медиумите. Корисникот може лесно да оформи сосптвен лик кој претендира на тоа дека го разбира светот и како тој функционира, а со тоа и дека знае и може да го смени по сопствено убедување.

Втор момент, кој треба да се подвлече, а е одлично скициран во текстот на Предраг Марковиќ „Отровни плодови на блогосферата“, е тоа што неограничените комуникациски можности отвораат сосема нови димензии, вклучително и на планот на ширење на негативните последици. Луѓе со опасни идеи лесно се поврзуваат, разменуваат идеи и ја засилуваат својата омраза, нетрпеливост, радикализам и слично. Интернетот може да ги интензивира постоечките проблеми и да ги доведе до степен во кој лесно се губи контрола. Површноста комбинирана со брзината и интензификацијата е една од опасностите на интернетот и новите медиуми на кои мора да бидеме свесни, и која сé почесто се ословува како „Internet Age of Rage“.

Стравувам дека повеќето луѓе со сé помалку претпазливот ги собираат плодовите на Интернетот. Сите се свесни на некои други (морални и законски) опасности на него, полека се развива претпазливост од педофили, измамници, крадци на кредитни картички и крадци на идентитетот. За жал, многу е послаба свеста за пара-научните блогови и сајтови, кои навидум можат да изгледаат прилично едуцирани, убедливи и логични. Нужно е на сите рамништа на образованието да се развива критичката свест, да се учат младите луѓе да ги идентификуваат „менталните отрови“ расфрлани низ Интернетот и да ги разликуваат од вистинското знаење и „мелемот за ум“. Предноста мора да им се даде на авторизирани сајтови, интернет-енциклопедии (како Википедија) каде знаењето и информациите се издржани, проверени и прецизно референцирани. Но, сето тоа е тешко, долготрајно и скапо (Предраг Марковиќ, Политика).

И би додал, живееме во „брзи времиња“ каде „инстант знаењето“ владее а информациите доминираат над знаењето та многумина од нас се решаваат за покусиот и полесниот начин во обид да се убедиме себе си и другите дека нешто „знаеме“, со сите негативни последици кои тоа го носи.

Медиумите, особено оние кои објавуваат информативни содржини, имаат централна улога во отсликувањето и негувањето на културната разновидност на македонското општество. Тие влијаат врз формирањето на ставовите и уверувањата на индивидуите и врз нивните перцепции за другите општествени групи и културни заедници. Образованието за новинари во својата суштина е образование за демократијата, граѓанската партиципација, слободата на изразување и другите човекови права, вклучувајќи го и правото да се биде различен.
Новите дигитални технологии, интернетот и брзите промени во општеството ги менуваат и условите во кои работат новинарите барајќи од нив да поседуваат различни способности, вештини и идеи. Во исто време, новинарите се уште се изложени на различни политички и економски притисоци, што континуирано ја наметнуваат потребата од дебата за професионалните стандарди и етичките вредности.
Високата школа за новинарство и за односи со јавноста, во соработка со Канцеларијата на УНЕСКО од Венеција, Ве поканува на конференцијата „Образованието за новинари, професионалните вредности и културната разновидност“, што ќе се одржи на 28.06.2011 (вторник) од 10:00 – 15:00 часот, во Холидеј Ин, Скопје.
…

На конференцијата учесниците ќе имаат можност да дискутираат за компетенциите и вредностите во новинарската професија во Македонија и во другите европски земји. Покрај тоа, ќе се претстават клучните наоди од истражувањето на актуелната состојба во поглед на известувањето за различностите во медиумските редакции, како и резултатите од Европскиот проект за профилирање на компeтенциите на новинарите, реализиран од Европската асоцијација за новинарско образование (EJTA).

Ве молиме вашето учество на конференцијата да го потврдите најдоцна до понеделник, 27 јуни, 12:00 часот на тел. 02/3090 004 или на Е-маил: lsaban@vs.edu.mk. Контакт лице: Лејла Шабан.

Јас планирам да одам, па здравје ќе споделам делови од дискусијата, дали тука дали на твитер, ќе видиме :)

Елем, развојот на медиумите  е повеќе од бавен, интеграцијата на новите медиуми во информациско-комуникацискиот систем дава мешани резултати (бројни лоши, спорадични добри), а угледот и довербата во медиумите паѓаат континуирано, па рековме во неколку куси сентенци да дадеме наши проценки „шчо напраифме и шчо требит да праиме со медиумските вопроси“:

Традиционалните медиуми функционираат по инерција

• Јавниот-комуникациски систем (т.е. медиумскиот систем) не функционира: јавниот сервис е со светлосни години далеку од својата вистинска функција, мнозинството од комерцијалните сервиси се политички подредени (во различни степени, сé до најсериозниот, целосна политичка инструментализација), а квалитетот на информациите е сé полош (се мисли на содржинско ниво, но често ова можете да го увидите и во лошиот стил, јазик,  „копи-пејст“ преводите и други грешки на елементарно рамниште).

• Домашните медиуми сé уште функционираат по инерција и во склад со медиумските услови и фактори од крајот на минатиот век. Ова примарно подразбира две нивоа:
  • (1) Медиумите не се прилагодени на новата јавност и публика кои се развија во Македонија (како и сегде другде), која бара два типа услуги од медимите: (а) квалитетни брзи информации на повеќе канали, (б) квалитетни аналитички информации (вечер или ден потоа). Нема повеќе (класична) јавност, таа се трансфoрмира во своевидна (локална, лингвистички ориентирана) „комуникациска заедница“.  КОМУНИКАЦИСКАТА ЗАЕДНИЦА е тој нов социјален круг во чии рамки се одвива повеќенасочна и повеќемедиска комуникација.
  • (2) Циклусот на дистрибуирање на информациите е истиот со години (со ретки исклучоци на аналитички стории за печат и телевизија кои се подготвуваат повеќе денови): за печатените тој завршува горе-долу околу 16-17:00 часот, со што голем дел од информациите лесно стануваат бајати (среќа што Ратко Младиќ го уапсија четврток претпладне, да се случеше тоа попладне за него ќе читавме во весниците во сабота). Телевизиите работат во нешто порастегнат циклус, но и тој е динамичен во своја смисла и не дозволува поквалитетно обработени содржини). Овие елементарни рамки и дистрибутивен модел (како и редакциите кои го опслужуваат истиот тој модел) треба сериозно да се преиспитаат. Што има лошо во тоа печатеното издание да излегува првично наутро, со подобро собрани, средени и анализирани информации (да, да, за ова треба да се работи и попладне, навечер и сл.)?

На интернет забележлива е штурост и слаб квалитет на информациите

• Веб-приказната е сé уште недораскажана, но бавноста на нејзиното развивање е прилично разочарувачка: кај печатените медиуми почна полека да се напушта моделот на интернетот како онлајн архива на печатеното издание, но штуроста на прес-вестите и слабиот квалитет на информациите  кои се пакуваат како „најнови вести“ не ги менува работите во квалитативна смисла. Пак е тоа некој про-форма чекор кој не му прави разлика на посетителот. Паниката од падот на продажбата на печатените копии се обидоа да ја ублажат со одложувања на веб-изданијата, па откако продажбата (нормално :) не се промени или подобри, медиумите во трк почнаа порано да ги објавуваат за да не го изгубат и своето влијание. Интернетот треба да биде место за брзо, но и квалитетно информирање: со некакви трошки од информации работите не се менуваат. Електронските медиуми поопсежно го користат интернетот, главно за пласирање на видео содржините од своите прилози и интеракција со гледачите преку коментарите. Онлајн содржините често доцнат или пак користат недоволно квалитетни „плеери“ што искуството на следење преку интернет го прави доста макотрпно (лично, на пример, чекав емисија во која имав дадено изјава некои 10-тина дена, но актуелноста и на емисијата и на темата прилично се загуби по толку поминато време).

• Новинарското јас е прилично избледнето. Она што е доминантен модел  во написите и прилозите е новинарот да воведе некоја тема и потоа целосно содржината на текстот да им ја препушти на изјавите на инволвираните и едисикојси експерти и други повикани. Едно лошо е пристрасен нафуран новинар, но неговот целосно отсуство од текстовите е спротивна крајност која е подеднакво негативна. Обично се става наслов пригоден и угоден на уредувачката политика и толку. Имаме медиуми без новинари, за жал (да повторам, исклучоци има, ПРОБЛЕМОТ е што тие се малцинство).

Што може да се очекува

• „Сите за сé синдромот“на домашните медиуми уште опстојува. Медиумите во Македонија ќе мора да ја научат лекцијата дека не може еден медиум да известува за сé, од висока политика, до трач вести (ова важи за печатените, електронските некако ги поделија тие содржини). Одењето премногу во широчина нужно резултира во обемни површни содржини кои немаат вредност. Весниците најногу загубија од својата информациска вредност, како од побрзата телевизија, така и од супер-брзиот интернет. Нивното место во новиот медиумски систем е пред сé аналитичко и длабинско известување за актуелностите и најважните прашања во општеството, внесување на некаква трезвеност, по тресковидниот бран на електронските медиуми. Во теоријата на медиумите се наведува дека во за неколку години на пазарот ќе има место само за два типа дневни весници: таблоиди и аналитички ориентирани печатени медиуми.

„Сакам да се знам и да сум пријател со Стив Џобс ама никогаш не сакам да работам за него (слушам дека тие што работат крв плукаат секој ден по 3 пати).“

„Не може богато детиште кое цел живот вози мерцедеси да конструира нешто револуционерно како веспа или фичо, тој ќе направи ролс-ројс или јагуар“

Текстот намерно сакав да го почнам со овие две реченици бидејќи овие 2 нешта ми паднаа на памет кога го листав The Daily на Роберт Мурдок. Весникот го лансираа на прес пред некој ден и кој веднаш можеше да се симне во Apple-овиот AppStore.

Што, како и зашто има во апликацијата ќе најдете повеќе подетално на Гардијан, CNN, PC Mag или PC World (да не ги раскажувам функционалностите). Ама сепак ве молам прочитајте го ова The Daily’s Business Model Undone By A Blog?.

Ќе пробам да сумирам во неколку реченици

Наспроти бомбастичните најави, нема ама баш ништо ново (сегашните верзии за iPad на USA Today и NYTimes се далеку подобри), само убава кутија и нашминкана полу-анимирана содржина. Интересно вклопени коментари и некој други ситници како на пример анкети на прашања ама далеку од она што најавуваа дека ќе биде. Имено, проектот најавувам како весникот над весниците, кој ќе ја спасеше новинарската индустрија нема ни С од Спасение туку само едно Р од разочарување.

Апликација која постојано паѓа, написи кои не можат да се зачуваат за да ги читате подоцна, видео кое не се вчитува, неконзистентна навигација… (ова се само дел од проблемите на апликацијата со кои се соочив). Треба ли да набројувам уште? А нема ни трага од инфографици (статични а камо ли анимирани), вистинско инкорпорирање на социјалните медиуми, 24 часовни deadlines, посветеност на корисничката база…

Претпоставувате, нема ни денар да платам за оваа апликација ни за нејзините вести, што можам да ги најдам бесплатно на блогот на Baio кој за 20 минути му го расипа од корен бизнис моделот на Мурдок.

Е сеа ќе се вратам на двете реченици од почетокот. Во еден од текстовите кои ги линкав имаше еден коментар од новинарите присутни на настанот каде бил претставен весникот

„ 11:01 How do you know this is not a Steve Jobs event? It’s running late.“…

Дефинитивно диносаурусите како Мурдок полека ќе изумираат бидејќи не можат да сфатат дека се од корен се менува во новинарството во 21-от век и дека или ќе еволуираат или ќе ги снема. Само со повеќе пари а без идеа нема еволуција, посебно не од Мурдоковата удобна кожена фотелја.

Видете само кој му го води весникот (се исти како него „класичари“) нема нови деца, нова крв, нови идеи. Џабе вложените пари кога се фрлаат во бунар на крај на денот. Што се мачиме кога сето ова, горе, доле ,уште лани го предвидоа оние што гледаат подалеку.

Мурдок не е Че Гевара.

Или што би рекле старите „овие на клекнувањето ја згрешиле“.

Простете вака негативно што звучам ама „Големите Исчекувања“ понекогаш раѓаат и „Големи промашувања“. Ова вака на кратко а за повеќе слободно навалете на коментари тука сум.

По 7 месеци од официјалната промоција и над 8 милиони продадени примероци iPad стигна до сите делови од светот.

Колку и како iPad го смени начинот на кои се консумираат вестите (дневни весници и магазини пред се) во светот, е прашање што е ongoing процес, но и прашање на кое полека му се наѕираат контурите кога станува збор за одговорот.

Нормално никој не рече дека ќе ги снема дневните весници печатени на хартија преку ноќ и дека тие ќе умрат, но полека се менува фокусот на тоа како ќе изгледа иднината на медиумите.

Иако имаше некакви обиди од Popular Sience, The New Yorker, Life, да покажат како треба да изгледаат новите интерактивни ipad изданија, во деновите кои доаѓаат очекуваме да ја видиме вистинската работа. Последните гласини велат дека Стив Џобс и Роберт Мурдок крчкаат ексклузивен весник само за ipad наречен “The Daily” и дека Ричард Брансон исто инвестира во неговата верзија наречена „Project“, проекти кои треба набрзо да и бидат достапни на јавноста.

Извор: digitaltrends.com

Што ги мачи магнатите и развиените земји?

Како да се направи нешто ново во новинарската индустрија ама да не се плука во стариот бунар е прашањето. На запад овој проблем е доволно искомплициран со системот на огромни попусти на годишните претплати на дневните и периодичните изданија, како и мрсните милионски рекламни договори на годишни нивоа. Затоа издавачите имаат проблем како да се пренесат истите функционалности на новиот „медиум“, каде за разлика од хартијата, многу точно знаете кој го има „отворено“ својот весник, што чита најмногу од него и дали ги гледа рекламите и колку му се релевантни.

Имено во „iPad светот“ кој е се повеќе реалност, печатниците и дистрибуцијата полека го надминаа својот зенит и почнуваат да опаѓаат во значење бројки и влијание, а тоа повлекува дека на цена почнуваат да добиваат дизајнерите, инфографичарите, аниматорите. Фокусот се движи полека од профит од реклами назад кон основите т.е профит од содржина или од продадени копии ако сакате.

А тоа значи за оние кои сакаат да останат во своите моќни уреднички и сопственички фотелји дека мораат да се менуваат и да одат напред, инаку црни денови им доаѓаат.

Многумина посебно помали издавачи разбираат дека е потребна промена. Но проблем е како да го префрлат својот магазин на iPad и да бидат конкурентни. Дали треба да прават сопствена платформа, a нема утврдени навигациски правила, нема доволно обучен кадар на пазарот на труд со доволен број релевантни референци. Вистинска дилема нели?

Целата оваа приказна личи многу на приказните со првите статични и динамични веб сајтови. Но поучени од искуството, веќе на пазарот се појавија CMS платформи т.е уште поточно InDesign интеграциони алатки наменети баш за „класичните весникари“. Значи со клик на копче 80% од магазинот „преломен“ во InDesign како за печатење е префрлен во соодветен формат (XML, HTML5), а оние 20% се најчесто мултимедијалниот или аниматорски дел кои треба малку да се доработат. Многу просто за малку пари  и со веќе обезбедена наплата и контрола на профитот и дистрибуцијата. Нормално ова е далеку од искористување на можностите на iPad како платформа, но барем ќе ве има таму.

Веќе има места каде ќе ги најдете листа на поголемиот дел од магазини кои имаат свои апликации за ipad, но она што е најинтересно е дека во борбата се вклучуваат магнатите како Washinton post, Atlantic, NewYorker па дури и владини американски магазини од типот на State mag. Последниве со свои варијанти на навигација и функционалност кои навистина внесуваат свежина и покажуваат дека има и други дечки кои размислуваат концептуално како BERG и работат по насоките (Apple’s HI Guidelines) на Apple, секако тука издвојувајќи ги како најинспиративни Information Architects.

Она што во САД посебно издавачите мора да го решат е секако е моделот на претплата. Имено поради сложените рекламно- печатарско-издавачки врски претплатите на годишно ниво на некои магазини или весници се во некои случаи дури и 80% поевтини од купување на истиот број магазини по редовна цена.

Воедно што да прават со оние кои се имаат претплатено на хартиеното издание, ќе го добијат ли електронското за џабе или со попуст? Тоа се дел од дилемите на американските експерти за кои можете да прочитате овде, овде и овде.

Извор: osxdaily.com

А што не мачи нас?

Сакале ние или не iPad допре и до нашите простори и нашето катче од светот. За некого елитистички гаџет, за некого прозорец кон иднината тој исто како и iPhone полека станува дел од нашето секојдневие. Луѓето кои ги знам што имаат iPad се пред се од ПР, ИТ и со некои исклучоци од новинарската фела (секако не сметајќи ги оние кои своите уреди ги кријат дома). Овие последните се растргнати помеѓу желбата да видат за што станува збор, но да не ги видат колегите како извршуваат предавство на печатарските преси и хартијата кои живот и бизнис значат.

Ај да почнеме од убавата работа. Во новата верзија на оперативниот систем iOS 4.2 конечно има македонска тастатура, значи македоснки девелопери џабе ве викавме на работа ништо од бизнисот.

Ај тастатурата ами нема ни македонска апликација во продавницата на Apple (едвај чекам да ме демантира некој).

Донекаде разбирам дека има и тука малку потешкотии (согласно платежната картичката кога се регистрирате Apple продавницата дава за секоја земја различен избор на апликации и сите не гледаат се) ама од некаде мора да се почне. Поентата е, има во овој бизнис пари само треба да се најде начинот. Но ова не е ништо потешко од било каков друг бизнис. За кого ја правите апликацијата, колку ја наплатувате, што продавате и кому, одржливост и апдејтирање на податоците, надградби на апликациите… Сигурно можете да ја продадете апликацијата некому, цел нов свет ве чека таму. Само ќе ве потсетам на човекот кој направи апликација дијамант позадина за iphone и ја продаде на неколкумина за цена од 1000$ пред да ја тргнат од продавницата. Нека биде и таква ама да биде македонска.

Извор: thedailybeast.com

Македонските (печатени, радио, телевизија) медиуми за жал не ги гледам на ipad во блиска иднина, посебно не додека тоа не го направат хрватите и србите оти нели така оди напредокот кај нас. Она што е претпоставувам некаква кочница е прво mindset-от на менаџерите на медиумите, второ екипата на млади и стручни луѓе кои ќе го направат тоа и на крај газдите кои тоа треба да го инкорпорираат со постојниот бизнис. Дотогаш џабе ќе сонуваме за newsroom concept во Македонија.

Често со Дарко се шегуваме на темата велејќи дека за Македонија важат и се релевантни извештаите на Innovation ама да не го купуваме последниот, за нас важат оние од 2003та.

Шегата настрана, реална и мала надеж лично имам во портал медиумите и интернет новинарството иако и таму со чесни исклучоци важат истите проблеми и предизвици како и кај „традиционалните медиуми“ што и не зачудува кога голем дел од сопствениците таму се поранешни новинари од печат, радио, ТВ и само „смениле формат“ заради Х причини. Да не се разбереме погрешно има и дечки кои сакаат и знаат да одат напред ама или имаат проблем со финансии, со кадар, со издржлива долгорочна идеја.

За на крај

Новата верзија на ipad се крчка, се зборува за 2 камери, блиц, ретина екран, можност за видео разговори, USB приклучок… Не случајно најбараниот подарок оваа година за Божик е ipad.

Нашата цивилизација ја задржува особеноста да се обидува старите работи да ги објаснува со своите претходници, односно новото да го гледа низ призма на старото. Сепак, едно од поголемите искушенија во ваквиот процес на смена на генерации на медиумите, или медиумски револуции, е во тоа што новите медиуми носат сосем нови правила, не само на употреба и користење, туку и на степенот и квалитетот на кој тие влијаат врз нас како поединци, но и како општество.

Доколку ве заинтригира оваа тема, многу повеќе детали за овој сооднос можете да најдете во предлетното истражување на „PEW Research Center“ насловено како „Разлики помеѓу новите медиуми и традиционалниот печат“. Како тизер за самото истражување приказ на тоа како се разликува фокусирањето на темите во новите и старите медиуми:

Штом го купив мојот iPad сакав веднаш да ја споделам мојата еуфорија со светот, но тогаш ништо немаше да биде објективно и се ќе беше испомешано со емоции и не сосема логично. Денес по скоро месец дена дружење со мојот iPad и откако на свет дојде новиот iPhone верувам дека можам сериозно и од реална дистанца да ги сумирам моите импресии за малото уредче кое дигна толку врева пред и позади себе.

Немам намера да ве заморувам со техничките детали (батерија, екран, копчиња) кој ги имате насекаде околу вас, она што сакам да го споделам е личниот впечаток и промената која овој уред ја создаде кај мене и моите секојдневни навики.

Нова класа, нови предизвици

Таблетот (iPad) е класа за себе. Есенцијално откако го користам ја сменив мојата рутина на користење на компјутер (лаптоп, десктоп). Сега поврзувањето на интернет е многу лесно преку мојата „електронска тетратка“ која ја фрлив на каучот покрај мене (нормално заштитена во гумена футрола и проѕирна фолија). Така не морам да одам да седнам пред компјутер или да го тргнам на маса лаптопот или нетбукот кои грејат и бучат. Од овој аспект може да се каже дека iPad-от го третирате како мобилен или како некаков весник кој секогаш е тука покрај вас.

Го користам за она за што го користам 90% лаптопот (десктопот): меил, RSS Feeds, сурфање. Кога ми треба да го користам како лаптоп, сакам да пишувам или да бидам поефикасен во чат сесијата со моите пријатели ја користам дополнителната тастатура. Практичен со батерија од 12 часа го оптимизира моето време на интернет и се чувствувам многу комфорно но и природно додека го користам.

Овој уред е дизајниран како да е наменет за некој кој што прв пат гледа, да не речам прв пат допира компјутер и од тој аспект е зачудувачки како луѓето од Apple успеале да го исфрлат технолошкиот товар кој го носиме со себе и да го редизајнираат компјутерот одново.

Магијата на допирот и презентацијата

Можноста да го допрете она што го гледате е исконска и со неа сте се сретнале кога прв пат сте виделе компјутер, но сте морале да ја потиснете таа фрустрација со глувчето, кое сте морале да го користите ако сакавте да дадете команди преку GUI (графичкиот кориснички интерфејс). Сега тоа можете да го направите онака како што ви налага инстинктот – со допир.

Нема потреба да кажам дека она што го има направено тимот на Џобс е добро пакување, едноставен и природен flow на апликациите и феноменален кориснички интерфејс.

Можеби има мали ограничувања (без флеш и без мултитаскинг) но купив Apple производ што значеше бев информирам што купувам и што да очекувам, така да не се жалам.

Дали iPad ќе ги спаси печатените медиуми?

Освен ако печатарите не се свестат, не престанат да бидат алчни и не почнат да инвестираат во својата иднина. Како што е тргната работата, не верувам.

Како за илустрација Pulse Reader е во суштина она што им фали на весникарите. Оваа апликација беше хит број еден по продавање и симнување од Apple продавницата, чини 4$ а ја направија двајца дечки од Станфорд „за своја душа“ како алтернатива на досадното прелистување весници (тргнувајќи од аспект на корисник). За 20 дена имаа повеќе од 15 000 симнувања, или во пари заработија 40.000$ (откако Apple си зема 30%). А како на ова одговорија весниците прочитајте: Pulse News Reader for iPad praised by Jobs then yanked from App Store

Имено тие наместо да научат лекција си продолжија по старо со нивните досадни view-ери (NYT Editors’ Choice, USA Today , Newsweek и слични да не ги набројувам).

Нешто се обидоа да направат Popular Science со помош на проектите на Bonnier ама беа премногу алчни и бараа иста цена на е- верзијата на магазинот како оној во трафика 5$ од број (лудо!!!).

Да го цитиран Хуан Сењор од Innovation за да преживеат весникарите мораат “Innovate, reinvent yourself or die”.

Во МК

Стандард како и за се, од сите аспекти ќе си почекаме да дојдат работите кај нас. И од хардверски и од софтверски а за весниците кај нас, далеку сме ние од светот. Дај боже да грешам и некој да не изненади со македонска iPad апликација.

За крај

Ја уживам да сурфам со мојот iPad и топло препорачувам да си купите ваш.

Станува збор за страници, дел од информартивните сајтови кои на едно место собираат повеќе релеванти информации за една тема, компанија, настан или лице. На истата се прикажуваат најновите, најважните и информациите поврзани со соодветната тема.

Преку овој тип новинасрка содржина на читателите им се нуди можност да се информираат за една тема побрзо и подлабоко. Овој тип страници помагаат во разбирањето на одредени комплесни теми кои се развиваат во текот на повеќе години, но во исто време се одлична стартна точка од која може да започнете да следите некоја тема. Во спротивно, ако почнете да читате од последната инфорамција па да се обидувате да го одмоткате клопчето наназад би претставувал екстремно тежок и напорен процес.

Да се вратам на NYT, Google и Washington Post. Тие, како што пишав, на почетокот на ова година со здружени сили, новинари и уредници од NYT и Washngton Post и програмери од Google развиваа структура на вакви страници. Проектот го нарекоа Living Stories и го работеа околу два месеци. Искуството кое го собраа е крајно позитивно:

Using this technology platform, we can capture hundreds of developments as events unfold on a single dynamic page so that readers have many ways to easily digest the information.

Since we launched this proof-of-concept test on Google Labs in December, 75% of people who sent us feedback said they preferred the Living Stories format to the traditional online news article. Users also spent a significant amount of time exploring stories. This tells us there’s a strong appetite for great journalism displayed in a compelling way.

Предводени од позитивниот исход на овој проект, Google не би бил тоа што е ако не го понуди своето искуство на задницата. Па токму затоа тие го отворија кодот на Living Stories за да можат сите други кои сaкаат да објавуваат информации во ваков пакет да го користат. Дополнително најавија и полесно управување со него за да може поголем број сајтови да го искористат.

Но Google, NYT и Washington Post не се единствените кои во последно време ставаат фокус на тематските страници. Голем број едукатори и практичари во областа на онлајн новинарството пишуват и работат на помали зафати од ваков тип. Нивните обиди секако се темелат на искуство но и на истражувањата кои покажуваат како, пред се младите, консумираат вести на интернет. Во еден скорешен напис на e-Media Tidbits оваа тема убав пресек направи Maurreen Skowran: How Topic Pages Can Give Readers a Bird’s-Eye View of the News

Although many news sites aggregate related stories, The Spokesman-Review is one of the few to provide written summaries alongside the links. The summaries provide context about how the latest news relates to the big picture.

Во овој напис може да се прочита и за уште едeн сличен концепт на информативни страници: “Wikipedia-ing” news, и секако не го испуштај линкот кој води до истражувањето на AP (pdf) ако до сега не си го видел/a.

За крај на овој прв пост на оваа тема (во иднина веројатно ќе ги има уште) само да истакнам дека ова не е концет кој го практикуваат само големите информативни сајтови, напротив тој е особено погоден и за помалите/локални изданија. За да се доближи овој концепт поблиску до поголемиот број медиуми A. Adam Glenn уште еден од авторите на Poynter E-Media Tidbits, состави цело упатство како со помош на најупотребуваниот мал и бесплатен CMS – WordPress може да се создаде платформа за тематски страници.

Тој својот New Toolkit for Topic Pages го практикувал во рамките на Knight Digital Media Center, но за жал поради доверливост не можеме да погледнеме ниту еден од примерите на кој тие работеле. Сепак, го разгледав упатството и мислам дека не е воопшто тешко да се изведе.

За крај само ќе повторам нешто што им го зборувам и на студенти на онлајн новинарство. На интернет веста живее подолго, и тоа секој новинар, креатор на содржина, мора да го има предвид. Токму овој тип страници до максимум го исползуваат тој факт. Во МК се уште не сум видел тематски страници. Најблиску (иако тоа е некоја базична форма) се страниците на агрегаторот Daily.mk, но тоа е само агрегатор, нема новинарска и уредничка рака таму, па оттаму далеку е овој тип страници…

Чинам дека е време некој локално да биде похрабар и да се обиде да понуди нешто што доликува за еден интернет медиум. Има одлични теми за кои би можело да се нарправат вакви страници, прво на ум ми текна спорот со името но верувам има уште многу…

А што би сакал ти да видиш на тематска страница?

ДОПОЛНУВАЊЕ: Во коментарите Нешкова посочи на еден локален пример. Станува збор за Forum.com.mk, тие овој тип на содржина ја нарекуваат ДОСИЕ. Само не знам дали ги дополнуваат редовно и дали се ова само електонски верзии на некои поголеми рубрики во нивното печатено издание или се направени само за на веб.

Уште од појавата на интернетот и развојот на нивните веб презентации тие започнаа со неколку чекори заостанување, но сепак се чини ни до ден денес не успеаја да го фатат ритамот. Сите ние станавме „information junkies”, а во таа игра се приклучија голем број нови играчи кои од различен агол си почнаа да си гризат од колачот. Не е лошо секој да си јаде по малку од колачот, но лошо (од аспект на овие традиционалниве) е што нивните потези сега се под огромно влијание на овие … другиве.

Ева на што мислам:

1. Apple iPad – Сакале ние да признаме или не, овој производ, и серијата слични на него кои веќе се најавени, од темел ја размрдаа новинската индустрија, пред се весниците и магазините. Веќе се закажани семинари и слични други настани кои имаат за цел да ја продискутираат иднината на весниците откако се појави овој уред. Дополнително, најголем дел од поголемите светски издавачи уште пред да се појави физички на пазарот овој уред започнаа да работат на своите апликации за iPad. Нема потреба да зборувам дека светските консултантски куќи (Garcia Media, Innovation) веќе ги понудија свите услуги. Сакале тие или не, пазарот наложува да инвестираат во секој нов тренд кој од една страна им е наметнат, но од друга може да значи и враќање на индустријата која веќе некое време паѓа. А дека инвестициите се сериозни и бараат многу нови знаење, покажува и овој пост на одличните iA кои неодман го споделија своето искуство на тема изработка на апликација за iPad: Designing for iPad: Reality Check

Photo by iA

2. Facebook Пред некој ден на својата конференција за девелопери F8, Facebook претстави повеќе новитети кои значително ги менуваат правилата на игра, но не само оние на нивниот сервис, туку оние кои важат за целиот интернет. Задолжтелно на темва да го прочиташ: Is the New Facebook a Deal With the Devil?. И сега веснициве (т.е. online news сајтовите) сакале или не мора да се прилагодат на новите правила. Why Newspapers Need to Heed Facebook, Now. Доколку сакаат да им го овозможат на корисниците она што тие сакаат да го искусат и она на што Facebook ги навикнува, ќе мора да стапнат подлабоко во калта во која се наоѓаат. Не велам дека ова е негативно за нив, напротив како и со iPad-от  може да им внесе повеќе живот и профит, но сепак целата поента е дека играат на туѓа музика.

Во кој и да било случај, јасно е дека во овој период некако изгледа дека технологијата (читај другите компании) е онаа која им го свири орото на медиумите. На нив не им преостанува ништо друг освен да играат и да се надеваат на искрен и голем аплауз.