Source: http://frugaldad.com

6 години kajagana.com не се малку. Колку се променија крупните планови за сајтот од тогаш до сега?

- Четири месеци не делат од цели 7 години како постои Кајгана. Од почетокот на 2005 година наваму се променија многу работи, не само со Кајгана, туку и со традиционалните и со интернет медиумите, а и со публиката. На почетокот не постоеја крупни планови, но сепак постоеја планови. Многу работи се променија во изминатите години и континуирано се менуваат. Ете, тазе пример, Кајгана се смени вчера, доби нова верзија.

Вчера пуштивте нов дизајн. Ве турка конкуренција, ви дојде време за реновирање или пак има некоја друга главна мотивација за редизјнот?

- Кајгана 3.0 е резултат на сето тоа што сакавме да го направиме во последниве 2 години: да ги елиминираме сите недостатоци на нашето чедо за кои бевме свесни, но и да одржиме чекор со времето и новите трендови и функционалности кои тоа ги носи. Сепак, главната промена не е само визуелна, во поглед на дизајн, туку во целосниот концепт на новата Кајгана и што таа сега ќе им понуди плус на своите читатели во однос на претходната. Во сите медиуми, а посебно кај интернет медиумите недостасуваат локално продуцирани содржини – ова е нашиот нов предизвик.

Кои се главните разлики за читателите, а кои за огласувачите на „новата” Кајгана?

- Читателите добија многу пообемен и подобро организиран сајт составен од потпортали, збогатен со нови рубрики, а допрва ќе добијат и многу повеќе локално креирани содржини. Предизвик ни се и видео содржините со кои почнавме уште од вчера вечер, се сефтосавме со покривање на Пиволенд како музички настан, публиката имаше можност да види видеа и фотографии од изведувачите уште додека нивните настапи беа во тек.

Со новата верзија станавме првиот македонски сајт кој го практикуваше, но целосно го напушти банер/неделно моделот на продажба на огласен простор (кој искрено не знам дали некаде освен во Македонија сеуште постои) и воведе исклучиво таканаречен CPM модел, кај кој цената е за закуп на прикажувања, а не за временски период. Со ова, огласувачите конечно знаат точно за што плаќаат, имаат прецизен увид во текот на нивните кампањи, како и во нивниот ефект. Секој огласувач добива и пристап до системот каде го следи сето ова. А огласни активности ќе можат да се реализираат и со многу помали буџети.

Дали сега повторно би се нафатиле да го направите тоа што се одлучивте да го правите пред 6 (скоро 7) години?

- Да. И иако некој сигурно смета дека конкуренцијата во тоа време била многу помала и било многу полесно, сметам дека во денешно време е многу полесно од причина што на луѓето не треба да им објаснуваш што е тоа сајт, зошто служи и што се прави на него. Каналите за промоција во денешно време се многу подостапни, во 2005-та не постоеше Twitter, не постоеше Facebook каде илјадници луѓе во еден ден може да дознаат за твојот производ. На огласувачите во денешно време не треба да им објаснуваш зошто треба да се огласуваат во интернет медиуми. Во денешно време, ако направиш добар производ, многу побрзо може да стане успешен.

Пазарот на интернет огласување во МК расте, дали е тоа доволно за да се одржи сајт кој има тим од десетина луѓе или мора да се работи и нешто друго?

- Пазарот расте, но сеуште расте прилично килаво. Според некои бројки за 2010 година, на интернет огласување се потрошени околу 0,26% од вкупниот колач за огласување во Македонија, што е смешка во споредба и со државите во регионот, а да не правиме споредба со другите. Нашиот тим нормално не беше толкав на стартот, растеше со текот на годините и во склад со можностите. Нас ни е ќеиф што направиме сајт кој стана самоодржлив како проект и се одржува од интернет огласување.

_____
Јас морам да бидам си бидам искрен и да кажам дека не сум еден од оние кои редовно ја посетуваат оваа страница нити пак сум активен на нивниот форум, но го следам развојот на локалните интернет медиуми и овие потези на Кајгана особено ме радуваат воповеќе погледи. Повеќе локална (сопствено произведена) содржина и CPM модел за закуп на огласувачки простор.

Дали ти ја читаш Кајгана и кое е твоето прашање за Дарко? Коментарите се отворени, а верувамна Дарко нема да му пречи да одговори и на уште некое прашање.

_____

дополнување: mnogoo.mk е прв локален сајт кој исклучиво работи по CPM модел, иако сум го користел нивниот систем, сепак измив сабајлево кога го пишував постов. Не беше намерно :). Како и да е, лично многу мерадува ова придвижување за кое веќе со години трубам дека требаше да се случи ;)

Во ваков „транзиционен“ медиумски контекст интересно е да се преиспитаат некои класични мотоа на новинарството до кои медиумите се држат слепо, не заради сигурност дека мораат, туку повеќе од несигурност кои се алтернативите. Токму во овој правец извонредно интересен е прилогот на socialmedia.biz под наслов „Преосмислување на новинарството во ерата на социјалните медиуми“ и неколку класични новинарски принципи кои авторот предложува да бидат преиспитани.
Да ги разгледаме низ адаптирана верзија за нашите услови на овој план:

1. Објективноста е светост

Авторот вели дека моментно се случува сериозен пресврт во кој корисниците не се повеќе толку заинтересирани за објективноста на медиумот, колку што за нив е важна ТРАНСПАРЕНТНОСТА. Уредувачката политика и блискоста на медиумите со одредени општествени моќници не може да се сокрие во денешниот супер поврзан и хипер информиран свет. Она што им останува на медиумите не е да глумат дека се „објективни“ и дека „живеат и работат само за публиката“, туку на транспарентен начин да ги пласираат и презентираат информациите и содржината. Класичарското идеализирање на одамна неприсутната објективност и дволично додворување на корисниците е надминат модел.

2. Содржината е најважна

Неспорно е дека корисниците ги конзумираат медиумите примарно заради нивните содржини, но останува фактот дека тие се приврзуваат кон нив и остануваат на нив само заради КОНВЕРЗАЦИЈА. Ако медиумот им го овозможи тоа, тогаш може да се каже дека тој одговорил на предизвикот на новото време и изградил здрав однос со корисниците.

3. Мобилните медиуми се ограничени

Потребно е што поскоро да се надмине оваа заблуда, а медиумите да се прилагодат на новиот корисник кој сé повеќе ќе ги користи медиумите во движење. Потребно е не само техничко прилагодување на содржините за користење преку мобилни уреди, туку и употреба на редица новоразвиени средства кои ги разработуваат новите технологии.

4. Медиумите треба да ги поттикнуваат граѓаните на преземање акции

(тие треба само да инфомираат, а публиката сама да донесе свои ставови)- Се чини дека „неангажирачкиот приод на медиумите“ vis-a-vis корисниците е надминат модел на дејствување. Медиумите често им се обраќаат на институциите, центрите на моќ и на јавните функционери со цел да преземат некоја акција, решат некој проблем и слично. Поттикнувањето на ангажманот на корисниците главно се сведува на пренесување на препораките за чување од жешки температури, пиење течности и слични тракатанции. Тоа мора да се промени, поттикнување на ангажираноста на корисниците е во склад со останатите начела кои интензивно се развиваат (конверзацијата, партиципацијата и контрибуцијата) и мора да се засновува на врвните општоприфатени етички принципи од типот на јавен интерес, владеење на правото и правдата, хуманоста и слично.

5. Новинарите никогаш не промовираат – Зошто да не?

Промовирањето и препорачувањето се дел од новиот супер-поврзан интернет. Споделувањето е еден од најважните принципи кои ги градат заедниците и мрежите на корисници. Споделување содржини, постови, фотографии, видеа и сé што ја поттикнува конверзацијата е повеќе од добродојдено.

6. Бројките се важни но не баш многу

Иако скептицизмот кон бројките и статистиката кај нас е сé уште силно присутен, сепак нивното влијаание е неспорно, особено кога се тие приложени на транспарентен, сеопфатен и неманипулативен начин. Ова особено се однесува на транспарентноста во однос на број на посети, кликови, коментари и други придружни содржини кои се елемент во прилог на градење доверба и заедница од корисници. Статистиките не треба да се кријат како што е тоа случај со тиражите и гледаноста на домашните медиуми и да бидат некаков супер таен, сокриен документ кој им се презентира исклучиво на огласувачите (и политичарите?).

7. Медиумите треба да привлекуваат публика

Грешка во старт. Единствен спас на медиумите денес е во постапно и трпеливо градење на ЗАЕДНИЦА на корисници кои знаат што ќе добијат од вас. Таргетирање и бихејвиористичко дразнење и манипулирање (особено со тривијални, ниски скокотливи содржини) се помалку ќе бидат ефектни. Светот се менува, тоа е најприродното нешто, а (само) со „ефтини“ мамки не можете да сметате дека некој ќе развие почит или приврзаност кон вас.

8. Медиумите мора сами и контролирано да ги дистрибуираат содржините

Споделувањето не смее да биде подредено на контрола. Медиумите мора да му дадат простор на процесот на слободно споделување и препорачување, не само преку техничко овозможување, туку и со надградба на процесот и промовирање на одредени носители (external content champions/ditributors) во форма на истакнати поединци, агрегатори, персонализирани канали и слично.

Елем, развојот на медиумите  е повеќе од бавен, интеграцијата на новите медиуми во информациско-комуникацискиот систем дава мешани резултати (бројни лоши, спорадични добри), а угледот и довербата во медиумите паѓаат континуирано, па рековме во неколку куси сентенци да дадеме наши проценки „шчо напраифме и шчо требит да праиме со медиумските вопроси“:

Традиционалните медиуми функционираат по инерција

• Јавниот-комуникациски систем (т.е. медиумскиот систем) не функционира: јавниот сервис е со светлосни години далеку од својата вистинска функција, мнозинството од комерцијалните сервиси се политички подредени (во различни степени, сé до најсериозниот, целосна политичка инструментализација), а квалитетот на информациите е сé полош (се мисли на содржинско ниво, но често ова можете да го увидите и во лошиот стил, јазик,  „копи-пејст“ преводите и други грешки на елементарно рамниште).

• Домашните медиуми сé уште функционираат по инерција и во склад со медиумските услови и фактори од крајот на минатиот век. Ова примарно подразбира две нивоа:
  • (1) Медиумите не се прилагодени на новата јавност и публика кои се развија во Македонија (како и сегде другде), која бара два типа услуги од медимите: (а) квалитетни брзи информации на повеќе канали, (б) квалитетни аналитички информации (вечер или ден потоа). Нема повеќе (класична) јавност, таа се трансфoрмира во своевидна (локална, лингвистички ориентирана) „комуникациска заедница“.  КОМУНИКАЦИСКАТА ЗАЕДНИЦА е тој нов социјален круг во чии рамки се одвива повеќенасочна и повеќемедиска комуникација.
  • (2) Циклусот на дистрибуирање на информациите е истиот со години (со ретки исклучоци на аналитички стории за печат и телевизија кои се подготвуваат повеќе денови): за печатените тој завршува горе-долу околу 16-17:00 часот, со што голем дел од информациите лесно стануваат бајати (среќа што Ратко Младиќ го уапсија четврток претпладне, да се случеше тоа попладне за него ќе читавме во весниците во сабота). Телевизиите работат во нешто порастегнат циклус, но и тој е динамичен во своја смисла и не дозволува поквалитетно обработени содржини). Овие елементарни рамки и дистрибутивен модел (како и редакциите кои го опслужуваат истиот тој модел) треба сериозно да се преиспитаат. Што има лошо во тоа печатеното издание да излегува првично наутро, со подобро собрани, средени и анализирани информации (да, да, за ова треба да се работи и попладне, навечер и сл.)?

На интернет забележлива е штурост и слаб квалитет на информациите

• Веб-приказната е сé уште недораскажана, но бавноста на нејзиното развивање е прилично разочарувачка: кај печатените медиуми почна полека да се напушта моделот на интернетот како онлајн архива на печатеното издание, но штуроста на прес-вестите и слабиот квалитет на информациите  кои се пакуваат како „најнови вести“ не ги менува работите во квалитативна смисла. Пак е тоа некој про-форма чекор кој не му прави разлика на посетителот. Паниката од падот на продажбата на печатените копии се обидоа да ја ублажат со одложувања на веб-изданијата, па откако продажбата (нормално :) не се промени или подобри, медиумите во трк почнаа порано да ги објавуваат за да не го изгубат и своето влијание. Интернетот треба да биде место за брзо, но и квалитетно информирање: со некакви трошки од информации работите не се менуваат. Електронските медиуми поопсежно го користат интернетот, главно за пласирање на видео содржините од своите прилози и интеракција со гледачите преку коментарите. Онлајн содржините често доцнат или пак користат недоволно квалитетни „плеери“ што искуството на следење преку интернет го прави доста макотрпно (лично, на пример, чекав емисија во која имав дадено изјава некои 10-тина дена, но актуелноста и на емисијата и на темата прилично се загуби по толку поминато време).

• Новинарското јас е прилично избледнето. Она што е доминантен модел  во написите и прилозите е новинарот да воведе некоја тема и потоа целосно содржината на текстот да им ја препушти на изјавите на инволвираните и едисикојси експерти и други повикани. Едно лошо е пристрасен нафуран новинар, но неговот целосно отсуство од текстовите е спротивна крајност која е подеднакво негативна. Обично се става наслов пригоден и угоден на уредувачката политика и толку. Имаме медиуми без новинари, за жал (да повторам, исклучоци има, ПРОБЛЕМОТ е што тие се малцинство).

Што може да се очекува

• „Сите за сé синдромот“на домашните медиуми уште опстојува. Медиумите во Македонија ќе мора да ја научат лекцијата дека не може еден медиум да известува за сé, од висока политика, до трач вести (ова важи за печатените, електронските некако ги поделија тие содржини). Одењето премногу во широчина нужно резултира во обемни површни содржини кои немаат вредност. Весниците најногу загубија од својата информациска вредност, како од побрзата телевизија, така и од супер-брзиот интернет. Нивното место во новиот медиумски систем е пред сé аналитичко и длабинско известување за актуелностите и најважните прашања во општеството, внесување на некаква трезвеност, по тресковидниот бран на електронските медиуми. Во теоријата на медиумите се наведува дека во за неколку години на пазарот ќе има место само за два типа дневни весници: таблоиди и аналитички ориентирани печатени медиуми.

Идејата комуникации.нет да започне со креирање на подкаст е стара повеќе од две години. Често со Дарко сме разговарале на оваа тема и сме се мотивирале дека наскоро ќе почнеме да ја снимаме првата епизода но некако подкастот ни излегуваше од приоритетни работи. Подкаст китот кој го имаме веќе подолго време престана да собира прашина благодарение на Радио МОФ.

Во подкастот ќе се разгледуваат новите технолошки и комуникациски процеси и како тие влијаат на општеството. Ќе пробаме да ги објасниме најнови комуниколошки теории и нивната примена во секојдневниот живот. Долго размислувавме која тема да ја обработиме во првата епизода. Имавме неколку работи во глава но на крај одлучивме да зборуваме за тоа: Што е подкаст? Како се прави? Како и каде се слуша? Зошто во Македонија нема развиена подкаст култура? итн.

Во првата епизода има лапсуси, киксови, технички недостатоци но решивме дека нема да ја преснимуваме за да целосно бидеме задоволни. Со тек на време и секоја наредна епизода ќе се подобруваме и ќе отстрануваме по некој недостаток.

Еве што пишува на официјалниот сајт кој го најавува настанот:

Social Media Day e првиот целодневен настан наменет за бизнис заедницата на кој ќе учествуваат светски реномиран говорник и неколку локални експерти кои ќе говорат за најновиот светски феномен – социјалните медиуми и нивната употреба за бизнис цели.

Главен лик на денот ќе биде Steven Van Bellgehem, предавач на интернационални маркетинг конференции, автор на бестселерот “The Conversation Manager”. За отварање Савица од Httpool ќе напрви краток преглед на локалниот пазар и неговиот капацитет а малку подоцна пред завршната панел дискусија во траење од 1 час јас и Мите Кузевски ќе одржиме работилница со малку практични совети и повеќе примери за употреба на Facebook и Twitter.

И покрај тоа што на самиот сајт не е јасно истакнат организаторот на самиот настан, морам јавно да истакнам, затоа што многумина ме прашуваа, јас и Мите односно, NewMediaMK на ниту еден начин не сме вклучени во организацијата на овој настан. Ние само учествуваме во неговата програма. Но тоа ни од  далеку нема да не спречи да се потрудиме максимално посветено да го пренесеме нашето знаење и искуство на сите кои ќе бидат во петок присутно во Александар Палас.

Рекламите на Coca-Cola се направени за да го привлечат вниманието. Претпоставувам дека најчесто се успешни во тоа – се работи за една од компаниите која повеќе од сто години посветува доста внимание и пари на своето рекламирање.

Овде ќе зборувам за една реклама во која нема Дедо мразовци и камиони, нема млади девојки кои се среќни бидејќи можат да пијат Coca-Cola и да ја задржат својата линија, нема момчиња со раскопчани кошули кои ја задоволуваат својата жед, а сепак како и повеќето рекламни спотови на Coca-Cola и овој е динамичен, весел, разигран, има одлична анимација и целта му е вистинско доживување на задоволството.

Можеби сѐ започна кога мечките почнаа да пијат Coca-Cola. Во последните неколку кампањи се користи пристапот на фантастиката односно на постојниот реален свет му се доближува еден друг фантастичен свет на мали, скриени и незабележителни нешта и процеси, кои всушност ја создаваат магијата на брендот…

Сепак, овој пат станува збор за еден малку поинаков свет, кој ќе ве оставам да го доживеете самите.

После првото гледање на рекламата, не останав само на класичното позитивно Coca-Cola чувство, туку се најдов некако засегната.

Главниот лик, ако го толкуваме и текстот на песната, тргнува во секојдневна прошетка во која очекува дека ќе сретне нов пријател, онака спонтано, како надреалситичко откритие на среќата – зад аголот на улицата. Но, светот во кој се движи нашиот лик е веќе преполн и населен со чуда и со “откритија”. Тука се собрани сите можни суштества на новите и популарните митологии, од стрип хероите до ликовите на World of Warcraft.

Нашиот реален свет има паралелни виртуелности

Овде светот на имагинираните суштства веќе не е скриен, тој постои во исто време со реалниот. Тука не станува збор за фантастичниот свет на инсекти кои пијат Coca-Cola, туку е сепак нашиот реален свет со сите негови останати паралелни виртуелности. При спојот на овие два света, реалниот и дигиталниот, постоењето на фантастичното повеќе воопшто не нѐ зачудува. Дури и ако малку се задлабочиме станува тешко да се разокрие што е навистина реално. Ние ги населуваме нашите аватари, кои свесно или несвесно, ги носиме секаде со нас.

Виртуелно поврзани, честопати не успеваме да оствариме персонална конекција, ниту пак вистински да го погледнеме светот околу нас. Новите медуми сѐ повеќе стануваат посредници помеѓу нас и директните искуства. Дали воопшто можеме да имаме автентични доживувања на она што ни се случува?

Додека Оркот (Orc) зборува по телефон, не забележува дека се судира со главниот лик.

Космонаутот веќе подолго време се труди да влезе низ вратата.

Внесени во технологијата, аватарот претставува нашиот безбеден штит од светот околу нас. Да, тука сме сигурни и најчесто имаме можност да правиме сѐ што отсекогаш сме посакувале, но не можеме да го постигнеме во реалниот свет.

/LF myself…

Во потрага по нашиот виртуелен идентитет, дали навистина можеме да откриме кои сме? Дали можеме да се пронајдеме себе си?

Аватарот кој неколку пати ја менува својата форма:

Сепак нашите моќи и нашата слобода од обврските на секојдневието се можни само во виртуелниот свет. Ликот кој е всушност суперхерој во дигиталниот универзум, е премногу зафатен со сериозни предизвици во виртуелниот свет за да им помага на луѓето во реалноста околу нивните банални проблеми.

Исто така, малиот симпатичен вонземјанин, занесен во видео играта не го ни регистира своето куче, додека мајката механички го лула детето пишувајќи пораки.

Но, она што е интересно е тоа дека дури и ако сите овие ликови беа претставени без своите аватари, тие повторно ќе се однесуваа на истиот начин, бидејќи аватарите се дел од нив. И суперхеројот, и вонземјанинот и мајката се оддалечени, замислени и заталкани низ своите виртуелни светови. Едно е несомнено: сакале или не, оваа приказна многу повеќе го рефлектира нашето секојдневие, отколку Дедо мразот што му помага на продавачот да ја помине Новогодишната ноќ со своето семејство.

На крајот, главниот лик налетува на огромен, зелен огар со кој заедно посегнуваат по едно шише Кока кола. Луѓето се долго време маѓепсани, па намсето да се бакне жабата, доволен е само обичен контакт: во моментот кога погледите ќе им се сретнат, огарот неочекувано се трансформира во убава девојка.

Happy end

Заклучокот од оваа кибер бајка е дека Coca-Cola е моќното оружје, амајлија, магичен напиток, последната есенција на природното, на реалното, коешто на нашиот херој му помага да ги сруши дигиталните бариери и да оствари вистинска човечка поврзаност. И ако се анализира самата трансформација од имагинарно суштество во човечка форма, таа секогаш во бајките означува happy end. Конечно, quest-от (мисијата) на главниот лик завршува, а Coca-Cola повторно станува симбол за уживање, среќа, радост, социјализација и забава…

Рекламава отвара многу прашања за кои веќе со години се водат многу дискусии на различни полиња (академски, маркетинг и сл.) Во оваа прилика јас ќе отворам само две:

1. Дали Кока кола се труди да им се допадне на луѓето инволвирани во дигиталниот свет или пак суптилно упатува критика кон нив?
2. Дали во кибер просторот се однесуваме поразлично отколку при персоналната комуникација во живо?

Кој е твојот став? Или можеби мислиш дека треба да се постави и друго прашање?

Дали вашата компанија огласува онлајн?

Тоа што за пазар како Македонија е важно, иако овој податок е стар една година, е тоа што офлајн огласувањата (огласувања на радио, телевизија, весници, билборди итн.) имаат голема улога во пребарувањето на одреден бренд од страна на корисниците. Дури 67% од луѓето го пребаруваат брендот или производот на интернет откако биле изложени на него со некоја од формите на офлајн огласување и врз основа на тоа пребарување донесуваат одлуки за брендот или производот. Начинот на кој денешните потрошувачи доаѓаат до информациите е фундаментално сменет и затоа бара целосен ангажман и во олајн огласувањето и оптимизација на веб страниците за интернет пребарувачите. Патувањето на потрошувачот во пребарувањето на интернет откако бил изложен на одредена форма на офлајн огласување е следно:

• Ја пребарува вашата компнија на интернет
• Го посетува вашиот сајт. Ова посочува дека вашата компнија мора да има вебсајт, доколку не сакате да загубите 67% од потенцијалните купувачи кои го виделе вашиот оглас во некоја офлајн кампања. Но, не треба да имате веб страница само за да ја имате, туку тоа значи ефектина веб страница кој има оптимизација за интернет пребарувачите
• Се информира за вашата компанија од блогови и од социјалните медиуми. Ова подразбира активна улога и присуство на компанијата на интернет страниците за социјално вмрежување. Она што Chris го посочи е дека не е вистина дека во новиот свет на комуникација немате контрола врз вашиот бренд туку дека ја имате повторно целосна контрола само доколку имате добра стратегија за настап на социјалните медиуми
• Се враќа на вебсајтот на компанијата и има одредена активност на (претплата на RSS, претплата на електронска пошта, претплата на билтен итн.)
• Го купува вашиот производ во некој од продажните салони или онлајн доколку тоа го озвоможува вашата веб страница
• Доколку е задоволен клиентот гради поврзување со производот или брендот и го препорачува на своите пријатели и во онлајн и во офлајн светот.

Не може да се извлече подобар заклучок од ова освен дека: „Ако се рекламирате офлајн, повеќе од потребно е да бидете присутни онлајн“

Доколку мислите дека ова функционира во развиените пазари, но не и кај нас, преземето го истражувањето за Навики и употреба на интернет пребарувачи во Македонија. Дури 78,3% од испитаниците најмалку 4 пати во денот пребаруваат на интернет и бараат информации. Дали овие потенцијални купувачи ќе ве најдат на интернет?

Еве еден многу едноставен и хипотетички пример. Продавате плочки за во бања и имате фина и интересна реклама на телевизија. Доколку некој сака да дознае повеќе за вашиот бренд ќе ве побара на интернет. Зборот кој најверојатно ќе го употреби за пребарување е „плочки“. Доколку тоа го стори некој на Google ќе му се прикажат резултати од бугарски компании. Ниту една македонска компанија ја нема на првата страница. Не верувам дека во Македонија никој не продава плочки за во бања.

Иднината на пребарувањето на интернет

Уште една голема промена која се има случено во навиките на корисниците е тоа што повеќе не пребаруваат само на интернет пребарувачите како Google, Yahoo, Bing итн. туку пребаруваат и на веб страници чија основна функција не е тоа. На пример YouTube e една од веб страниците каде корисниците пребаруваат многу. Потоа, социлајните мрежи како Facebook или сервисите за микроблогирање како Twitter. Она што Chris го посочи е дека иднината на пребарувањето не e во пренесувањето или присуството на социјалните медиму во интернет пребарувачите туку токму спротивното, пренесување на интернет пребарувањето во социјаните медиуми.

Ова за компаниите значи дека:

• повеќе не треба да ги пренасочуваат кликовите од пребарувањето на корисниците само кон својата веб страница туку и кон надворешни извори како Facebook, YouTube, Flickr или Twitter.
• Креирање на стратегија за ефетивно присуство на социјалните медиуми и активно учество на истите.

Дефинитивно иднината на пребарувањето е во мобилните телефони. Ова беше нагласено скоро на сите презентации. Пребарувањето на интернет преку мобилни телефони од 2008 до 2010 пораснало за 500%. 25% од луѓето во Америка кои пребаруваат на интернет преку својот мобилен купиле производ токму користејќи го својот мобилен телефон. Ако го погледнете истражувањето за навиките на Македонците во пребарувањето ќе забележите дека и кај нас значителна бројка на корисници пребаруваат преку својот мобилен телефон.

Останува на нас дали ќе ја прифатиме оваа голема можност или ќе оставиме потенцијалните купувачи да ги преземе некој кој порано ја сфатил играта.

Во постoв ќе пишам збор два за тоа што имаат или немаат различни сајтови во свoите импресуми, но пред тоа ќе се обидам да укажам зошто импресумот би требало да е важен. Сум ги читал овие работи во книги… за жал не најдов некој пригоден линк на темава (да бидам искрен и не барав долго…. ако има некој нека остави во коментар, ќе дополнам). Патем, на Wikipedia има фин напис за Impressum, односно за неговото германско потекло и употреба.

Според некои етички правила, прописи, принципи а во некои земји дури и закони за да може да биде еден гласник медиум (најчесто се мисли на традиционален, масовен медиум) мора да има објавено импресум, односно листа на одговорни правнии физички лица кои го создаваат тој медиум. Ова кај нас важи за дневните весници, за телевизиите и за радио вестите. Иако не е баш за сите пропишано.  Интернетот, да е жив и здрав како што не е регулиран отвара простор за уште една дискусија. Кој е сега медиум… што сега значи медиум… па масовен или не… па импресум или не? Долга би требало да е оваа дискусија, ама не ми е целта неа да ја разглобувам. Едноставно, мислам дека секој посериозен информативен сајт (особено ако се третира себе како влијателен или посетуван) мора да има јавно објавено импресум.

И конечно, еве каква е ситуацијата кај нас. Си отворив јас страницата со извори на Time.mk и си искликав на инфорамтивни САМО ОНЛАЈН медиуми. Па со ред:

Кирлица: нема импресум…. веќе годна и пол ако не и повеќе таа страница стои комплетно празна.
Нетпрес: имаат страница која се вика За нас и во неа има наведено Директор и главен и одговорен уредник
Инпрес: нема ни трага ни глас од стрница со вакви податоци
eРепортер: имаат страница За нас и во неа пишува кои се основачи на агенцијата… не е баш импресум
Курир: едни од ретките каде има детална листа со контакти на одговорини лица
VOX: (ми улета, прв пат го гледам) Страната е во изработка!
Макфакс: Си имаат уреден долг список на одговорни луѓе
МКФондови: Има За нас ама нема ништо налик на импресум внатре
SETimes: Нема ниту едно име во делот За Нас

Ако сум испуштил некој слободно пријави во коментар, забавните страници намерно ги изоставив.Ако ги вклучев и нив сликата ќе беше далеку поцрна, претпоставувам.

Ако се направи пресек на инфорамциите погоре може да се забележи дека во голема мера недостасуваат податоци за тоа кој всушност нам ни ги сервира информациите. Причините за тоа зошто е ова така како што е може да се разгледуваат кај секој пример поединечно. Немам намера да шпекулирам, нити да нагаѓам за секој посебно. Затоа само генерално ќе се обидам да претпоставам неколку можни причини:

1. Дел од медумиве може и навистина немаат редакција. Едноставно може да крадат или преземаат содржина. До сега често пати сме биле сведоци на бесрамно крадење содржина.

2. Може сопствениците сакаат да ги заштитат своите новинари од разни притисоци, па затоа решиле да не ги објават нивните имиња.

3. Може лицата кои работат често се менуваат па не им се исплати да ги објавуваат (сум го слушал ова за фирми.. верувајте ми :)

4. И секако, може едноставно не чувствуваат потреба. Баш заради тоа што не се транспарентни и ич уво не ги боли што тоа на интернет не се прави баш така :)

Што мислиш ти? Дали има потреба да се објавува импресум, и како таа одлука влијае на твојата доверба кон медиумот?