Прочитајте ги првите перцепции на Филип Стојановски за наплатата на е-изданијата од страна на МПМ.

Елем, развојот на медиумите  е повеќе од бавен, интеграцијата на новите медиуми во информациско-комуникацискиот систем дава мешани резултати (бројни лоши, спорадични добри), а угледот и довербата во медиумите паѓаат континуирано, па рековме во неколку куси сентенци да дадеме наши проценки „шчо напраифме и шчо требит да праиме со медиумските вопроси“:

Традиционалните медиуми функционираат по инерција

• Јавниот-комуникациски систем (т.е. медиумскиот систем) не функционира: јавниот сервис е со светлосни години далеку од својата вистинска функција, мнозинството од комерцијалните сервиси се политички подредени (во различни степени, сé до најсериозниот, целосна политичка инструментализација), а квалитетот на информациите е сé полош (се мисли на содржинско ниво, но често ова можете да го увидите и во лошиот стил, јазик,  „копи-пејст“ преводите и други грешки на елементарно рамниште).

• Домашните медиуми сé уште функционираат по инерција и во склад со медиумските услови и фактори од крајот на минатиот век. Ова примарно подразбира две нивоа:
  • (1) Медиумите не се прилагодени на новата јавност и публика кои се развија во Македонија (како и сегде другде), која бара два типа услуги од медимите: (а) квалитетни брзи информации на повеќе канали, (б) квалитетни аналитички информации (вечер или ден потоа). Нема повеќе (класична) јавност, таа се трансфoрмира во своевидна (локална, лингвистички ориентирана) „комуникациска заедница“.  КОМУНИКАЦИСКАТА ЗАЕДНИЦА е тој нов социјален круг во чии рамки се одвива повеќенасочна и повеќемедиска комуникација.
  • (2) Циклусот на дистрибуирање на информациите е истиот со години (со ретки исклучоци на аналитички стории за печат и телевизија кои се подготвуваат повеќе денови): за печатените тој завршува горе-долу околу 16-17:00 часот, со што голем дел од информациите лесно стануваат бајати (среќа што Ратко Младиќ го уапсија четврток претпладне, да се случеше тоа попладне за него ќе читавме во весниците во сабота). Телевизиите работат во нешто порастегнат циклус, но и тој е динамичен во своја смисла и не дозволува поквалитетно обработени содржини). Овие елементарни рамки и дистрибутивен модел (како и редакциите кои го опслужуваат истиот тој модел) треба сериозно да се преиспитаат. Што има лошо во тоа печатеното издание да излегува првично наутро, со подобро собрани, средени и анализирани информации (да, да, за ова треба да се работи и попладне, навечер и сл.)?

На интернет забележлива е штурост и слаб квалитет на информациите

• Веб-приказната е сé уште недораскажана, но бавноста на нејзиното развивање е прилично разочарувачка: кај печатените медиуми почна полека да се напушта моделот на интернетот како онлајн архива на печатеното издание, но штуроста на прес-вестите и слабиот квалитет на информациите  кои се пакуваат како „најнови вести“ не ги менува работите во квалитативна смисла. Пак е тоа некој про-форма чекор кој не му прави разлика на посетителот. Паниката од падот на продажбата на печатените копии се обидоа да ја ублажат со одложувања на веб-изданијата, па откако продажбата (нормално :) не се промени или подобри, медиумите во трк почнаа порано да ги објавуваат за да не го изгубат и своето влијание. Интернетот треба да биде место за брзо, но и квалитетно информирање: со некакви трошки од информации работите не се менуваат. Електронските медиуми поопсежно го користат интернетот, главно за пласирање на видео содржините од своите прилози и интеракција со гледачите преку коментарите. Онлајн содржините често доцнат или пак користат недоволно квалитетни „плеери“ што искуството на следење преку интернет го прави доста макотрпно (лично, на пример, чекав емисија во која имав дадено изјава некои 10-тина дена, но актуелноста и на емисијата и на темата прилично се загуби по толку поминато време).

• Новинарското јас е прилично избледнето. Она што е доминантен модел  во написите и прилозите е новинарот да воведе некоја тема и потоа целосно содржината на текстот да им ја препушти на изјавите на инволвираните и едисикојси експерти и други повикани. Едно лошо е пристрасен нафуран новинар, но неговот целосно отсуство од текстовите е спротивна крајност која е подеднакво негативна. Обично се става наслов пригоден и угоден на уредувачката политика и толку. Имаме медиуми без новинари, за жал (да повторам, исклучоци има, ПРОБЛЕМОТ е што тие се малцинство).

Што може да се очекува

• „Сите за сé синдромот“на домашните медиуми уште опстојува. Медиумите во Македонија ќе мора да ја научат лекцијата дека не може еден медиум да известува за сé, од висока политика, до трач вести (ова важи за печатените, електронските некако ги поделија тие содржини). Одењето премногу во широчина нужно резултира во обемни површни содржини кои немаат вредност. Весниците најногу загубија од својата информациска вредност, како од побрзата телевизија, така и од супер-брзиот интернет. Нивното место во новиот медиумски систем е пред сé аналитичко и длабинско известување за актуелностите и најважните прашања во општеството, внесување на некаква трезвеност, по тресковидниот бран на електронските медиуми. Во теоријата на медиумите се наведува дека во за неколку години на пазарот ќе има место само за два типа дневни весници: таблоиди и аналитички ориентирани печатени медиуми.

По 7 месеци од официјалната промоција и над 8 милиони продадени примероци iPad стигна до сите делови од светот.

Колку и како iPad го смени начинот на кои се консумираат вестите (дневни весници и магазини пред се) во светот, е прашање што е ongoing процес, но и прашање на кое полека му се наѕираат контурите кога станува збор за одговорот.

Нормално никој не рече дека ќе ги снема дневните весници печатени на хартија преку ноќ и дека тие ќе умрат, но полека се менува фокусот на тоа како ќе изгледа иднината на медиумите.

Иако имаше некакви обиди од Popular Sience, The New Yorker, Life, да покажат како треба да изгледаат новите интерактивни ipad изданија, во деновите кои доаѓаат очекуваме да ја видиме вистинската работа. Последните гласини велат дека Стив Џобс и Роберт Мурдок крчкаат ексклузивен весник само за ipad наречен “The Daily” и дека Ричард Брансон исто инвестира во неговата верзија наречена „Project“, проекти кои треба набрзо да и бидат достапни на јавноста.

Извор: digitaltrends.com

Што ги мачи магнатите и развиените земји?

Како да се направи нешто ново во новинарската индустрија ама да не се плука во стариот бунар е прашањето. На запад овој проблем е доволно искомплициран со системот на огромни попусти на годишните претплати на дневните и периодичните изданија, како и мрсните милионски рекламни договори на годишни нивоа. Затоа издавачите имаат проблем како да се пренесат истите функционалности на новиот „медиум“, каде за разлика од хартијата, многу точно знаете кој го има „отворено“ својот весник, што чита најмногу од него и дали ги гледа рекламите и колку му се релевантни.

Имено во „iPad светот“ кој е се повеќе реалност, печатниците и дистрибуцијата полека го надминаа својот зенит и почнуваат да опаѓаат во значење бројки и влијание, а тоа повлекува дека на цена почнуваат да добиваат дизајнерите, инфографичарите, аниматорите. Фокусот се движи полека од профит од реклами назад кон основите т.е профит од содржина или од продадени копии ако сакате.

А тоа значи за оние кои сакаат да останат во своите моќни уреднички и сопственички фотелји дека мораат да се менуваат и да одат напред, инаку црни денови им доаѓаат.

Многумина посебно помали издавачи разбираат дека е потребна промена. Но проблем е како да го префрлат својот магазин на iPad и да бидат конкурентни. Дали треба да прават сопствена платформа, a нема утврдени навигациски правила, нема доволно обучен кадар на пазарот на труд со доволен број релевантни референци. Вистинска дилема нели?

Целата оваа приказна личи многу на приказните со првите статични и динамични веб сајтови. Но поучени од искуството, веќе на пазарот се појавија CMS платформи т.е уште поточно InDesign интеграциони алатки наменети баш за „класичните весникари“. Значи со клик на копче 80% од магазинот „преломен“ во InDesign како за печатење е префрлен во соодветен формат (XML, HTML5), а оние 20% се најчесто мултимедијалниот или аниматорски дел кои треба малку да се доработат. Многу просто за малку пари  и со веќе обезбедена наплата и контрола на профитот и дистрибуцијата. Нормално ова е далеку од искористување на можностите на iPad како платформа, но барем ќе ве има таму.

Веќе има места каде ќе ги најдете листа на поголемиот дел од магазини кои имаат свои апликации за ipad, но она што е најинтересно е дека во борбата се вклучуваат магнатите како Washinton post, Atlantic, NewYorker па дури и владини американски магазини од типот на State mag. Последниве со свои варијанти на навигација и функционалност кои навистина внесуваат свежина и покажуваат дека има и други дечки кои размислуваат концептуално како BERG и работат по насоките (Apple’s HI Guidelines) на Apple, секако тука издвојувајќи ги како најинспиративни Information Architects.

Она што во САД посебно издавачите мора да го решат е секако е моделот на претплата. Имено поради сложените рекламно- печатарско-издавачки врски претплатите на годишно ниво на некои магазини или весници се во некои случаи дури и 80% поевтини од купување на истиот број магазини по редовна цена.

Воедно што да прават со оние кои се имаат претплатено на хартиеното издание, ќе го добијат ли електронското за џабе или со попуст? Тоа се дел од дилемите на американските експерти за кои можете да прочитате овде, овде и овде.

Извор: osxdaily.com

А што не мачи нас?

Сакале ние или не iPad допре и до нашите простори и нашето катче од светот. За некого елитистички гаџет, за некого прозорец кон иднината тој исто како и iPhone полека станува дел од нашето секојдневие. Луѓето кои ги знам што имаат iPad се пред се од ПР, ИТ и со некои исклучоци од новинарската фела (секако не сметајќи ги оние кои своите уреди ги кријат дома). Овие последните се растргнати помеѓу желбата да видат за што станува збор, но да не ги видат колегите како извршуваат предавство на печатарските преси и хартијата кои живот и бизнис значат.

Ај да почнеме од убавата работа. Во новата верзија на оперативниот систем iOS 4.2 конечно има македонска тастатура, значи македоснки девелопери џабе ве викавме на работа ништо од бизнисот.

Ај тастатурата ами нема ни македонска апликација во продавницата на Apple (едвај чекам да ме демантира некој).

Донекаде разбирам дека има и тука малку потешкотии (согласно платежната картичката кога се регистрирате Apple продавницата дава за секоја земја различен избор на апликации и сите не гледаат се) ама од некаде мора да се почне. Поентата е, има во овој бизнис пари само треба да се најде начинот. Но ова не е ништо потешко од било каков друг бизнис. За кого ја правите апликацијата, колку ја наплатувате, што продавате и кому, одржливост и апдејтирање на податоците, надградби на апликациите… Сигурно можете да ја продадете апликацијата некому, цел нов свет ве чека таму. Само ќе ве потсетам на човекот кој направи апликација дијамант позадина за iphone и ја продаде на неколкумина за цена од 1000$ пред да ја тргнат од продавницата. Нека биде и таква ама да биде македонска.

Извор: thedailybeast.com

Македонските (печатени, радио, телевизија) медиуми за жал не ги гледам на ipad во блиска иднина, посебно не додека тоа не го направат хрватите и србите оти нели така оди напредокот кај нас. Она што е претпоставувам некаква кочница е прво mindset-от на менаџерите на медиумите, второ екипата на млади и стручни луѓе кои ќе го направат тоа и на крај газдите кои тоа треба да го инкорпорираат со постојниот бизнис. Дотогаш џабе ќе сонуваме за newsroom concept во Македонија.

Често со Дарко се шегуваме на темата велејќи дека за Македонија важат и се релевантни извештаите на Innovation ама да не го купуваме последниот, за нас важат оние од 2003та.

Шегата настрана, реална и мала надеж лично имам во портал медиумите и интернет новинарството иако и таму со чесни исклучоци важат истите проблеми и предизвици како и кај „традиционалните медиуми“ што и не зачудува кога голем дел од сопствениците таму се поранешни новинари од печат, радио, ТВ и само „смениле формат“ заради Х причини. Да не се разбереме погрешно има и дечки кои сакаат и знаат да одат напред ама или имаат проблем со финансии, со кадар, со издржлива долгорочна идеја.

За на крај

Новата верзија на ipad се крчка, се зборува за 2 камери, блиц, ретина екран, можност за видео разговори, USB приклучок… Не случајно најбараниот подарок оваа година за Божик е ipad.

А како да не се измотивира човек кога гледа така храбри потези повлечени од вистински брендови. Ова е само доказ дека во светот на медиумите треба многу храброст, многу работа и пред се многу конзистентност. Доверба во медиумите не се греди преку ноќ. Доверба не се гради со несеризност, со ситни задкулисни игри и со менување на урдувачка политка според климатските промени.

Не станува збор за медиум кој се занимава со политика или слично, но сепак е доволен пример.

Последниот број на италијанскиот магазин ELLE се појави без ниту една најава. Едноставно е. Читателите толку многу му веруваат што нема потреба да видат што има внатре. Доволно е добра фотографија и лого (бренд) кој зрачи со почит. Секоја чест.

via @giner

Штом го купив мојот iPad сакав веднаш да ја споделам мојата еуфорија со светот, но тогаш ништо немаше да биде објективно и се ќе беше испомешано со емоции и не сосема логично. Денес по скоро месец дена дружење со мојот iPad и откако на свет дојде новиот iPhone верувам дека можам сериозно и од реална дистанца да ги сумирам моите импресии за малото уредче кое дигна толку врева пред и позади себе.

Немам намера да ве заморувам со техничките детали (батерија, екран, копчиња) кој ги имате насекаде околу вас, она што сакам да го споделам е личниот впечаток и промената која овој уред ја создаде кај мене и моите секојдневни навики.

Нова класа, нови предизвици

Таблетот (iPad) е класа за себе. Есенцијално откако го користам ја сменив мојата рутина на користење на компјутер (лаптоп, десктоп). Сега поврзувањето на интернет е многу лесно преку мојата „електронска тетратка“ која ја фрлив на каучот покрај мене (нормално заштитена во гумена футрола и проѕирна фолија). Така не морам да одам да седнам пред компјутер или да го тргнам на маса лаптопот или нетбукот кои грејат и бучат. Од овој аспект може да се каже дека iPad-от го третирате како мобилен или како некаков весник кој секогаш е тука покрај вас.

Го користам за она за што го користам 90% лаптопот (десктопот): меил, RSS Feeds, сурфање. Кога ми треба да го користам како лаптоп, сакам да пишувам или да бидам поефикасен во чат сесијата со моите пријатели ја користам дополнителната тастатура. Практичен со батерија од 12 часа го оптимизира моето време на интернет и се чувствувам многу комфорно но и природно додека го користам.

Овој уред е дизајниран како да е наменет за некој кој што прв пат гледа, да не речам прв пат допира компјутер и од тој аспект е зачудувачки како луѓето од Apple успеале да го исфрлат технолошкиот товар кој го носиме со себе и да го редизајнираат компјутерот одново.

Магијата на допирот и презентацијата

Можноста да го допрете она што го гледате е исконска и со неа сте се сретнале кога прв пат сте виделе компјутер, но сте морале да ја потиснете таа фрустрација со глувчето, кое сте морале да го користите ако сакавте да дадете команди преку GUI (графичкиот кориснички интерфејс). Сега тоа можете да го направите онака како што ви налага инстинктот – со допир.

Нема потреба да кажам дека она што го има направено тимот на Џобс е добро пакување, едноставен и природен flow на апликациите и феноменален кориснички интерфејс.

Можеби има мали ограничувања (без флеш и без мултитаскинг) но купив Apple производ што значеше бев информирам што купувам и што да очекувам, така да не се жалам.

Дали iPad ќе ги спаси печатените медиуми?

Освен ако печатарите не се свестат, не престанат да бидат алчни и не почнат да инвестираат во својата иднина. Како што е тргната работата, не верувам.

Како за илустрација Pulse Reader е во суштина она што им фали на весникарите. Оваа апликација беше хит број еден по продавање и симнување од Apple продавницата, чини 4$ а ја направија двајца дечки од Станфорд „за своја душа“ како алтернатива на досадното прелистување весници (тргнувајќи од аспект на корисник). За 20 дена имаа повеќе од 15 000 симнувања, или во пари заработија 40.000$ (откако Apple си зема 30%). А како на ова одговорија весниците прочитајте: Pulse News Reader for iPad praised by Jobs then yanked from App Store

Имено тие наместо да научат лекција си продолжија по старо со нивните досадни view-ери (NYT Editors’ Choice, USA Today , Newsweek и слични да не ги набројувам).

Нешто се обидоа да направат Popular Science со помош на проектите на Bonnier ама беа премногу алчни и бараа иста цена на е- верзијата на магазинот како оној во трафика 5$ од број (лудо!!!).

Да го цитиран Хуан Сењор од Innovation за да преживеат весникарите мораат “Innovate, reinvent yourself or die”.

Во МК

Стандард како и за се, од сите аспекти ќе си почекаме да дојдат работите кај нас. И од хардверски и од софтверски а за весниците кај нас, далеку сме ние од светот. Дај боже да грешам и некој да не изненади со македонска iPad апликација.

За крај

Ја уживам да сурфам со мојот iPad и топло препорачувам да си купите ваш.

Уште од појавата на интернетот и развојот на нивните веб презентации тие започнаа со неколку чекори заостанување, но сепак се чини ни до ден денес не успеаја да го фатат ритамот. Сите ние станавме „information junkies”, а во таа игра се приклучија голем број нови играчи кои од различен агол си почнаа да си гризат од колачот. Не е лошо секој да си јаде по малку од колачот, но лошо (од аспект на овие традиционалниве) е што нивните потези сега се под огромно влијание на овие … другиве.

Ева на што мислам:

1. Apple iPad – Сакале ние да признаме или не, овој производ, и серијата слични на него кои веќе се најавени, од темел ја размрдаа новинската индустрија, пред се весниците и магазините. Веќе се закажани семинари и слични други настани кои имаат за цел да ја продискутираат иднината на весниците откако се појави овој уред. Дополнително, најголем дел од поголемите светски издавачи уште пред да се појави физички на пазарот овој уред започнаа да работат на своите апликации за iPad. Нема потреба да зборувам дека светските консултантски куќи (Garcia Media, Innovation) веќе ги понудија свите услуги. Сакале тие или не, пазарот наложува да инвестираат во секој нов тренд кој од една страна им е наметнат, но од друга може да значи и враќање на индустријата која веќе некое време паѓа. А дека инвестициите се сериозни и бараат многу нови знаење, покажува и овој пост на одличните iA кои неодман го споделија своето искуство на тема изработка на апликација за iPad: Designing for iPad: Reality Check

Photo by iA

2. Facebook Пред некој ден на својата конференција за девелопери F8, Facebook претстави повеќе новитети кои значително ги менуваат правилата на игра, но не само оние на нивниот сервис, туку оние кои важат за целиот интернет. Задолжтелно на темва да го прочиташ: Is the New Facebook a Deal With the Devil?. И сега веснициве (т.е. online news сајтовите) сакале или не мора да се прилагодат на новите правила. Why Newspapers Need to Heed Facebook, Now. Доколку сакаат да им го овозможат на корисниците она што тие сакаат да го искусат и она на што Facebook ги навикнува, ќе мора да стапнат подлабоко во калта во која се наоѓаат. Не велам дека ова е негативно за нив, напротив како и со iPad-от  може да им внесе повеќе живот и профит, но сепак целата поента е дека играат на туѓа музика.

Во кој и да било случај, јасно е дека во овој период некако изгледа дека технологијата (читај другите компании) е онаа која им го свири орото на медиумите. На нив не им преостанува ништо друг освен да играат и да се надеваат на искрен и голем аплауз.

Видеото е доста големо, над 600 MB, може не е лошо да го симнеш прво пред да го гледаш ако конецкијата не ти е од најдобрите :). Благодарност до тимот на Зебра кој ме покани да учествувам и ми ја даде дозвола да ја објавам епизодата на интернет.

Што се однесува до дебатата, само ќе изразам мала доза на разочарување затоа што посакував дебатата да оди малку подлабоко и малку пофокусирано. Бев спремен да дискутирам далеку повеќе. Здравје некоја следна прилика :)

Треба ли да се наплатува за интернет изданијата на дневните весниците?

Деновиве „потписниците” овој пат во поширок, состав се одгласија уште еднаш, со поспастрена препорака. Си се договориле тие и решиле сами да направат договор кој треба да го почитуваат две страни, а тие се само едната страна, малку нелогично, но ајде, нека биде така. Нелогично е зошто за дел од наведените работи не ги заштитува ниту еден закон, а ако не им се потпише другата страна договорт не им важи. Ова е онолку колку што јас се разбирам во право, може и да немам право :).

Начелата кои ги наложуваат воопшто немам намера да ги коментирам едно по едно, патем Новица одлично го сторил тоа во денешниот пост Кучето и триковите:

Лекцијата што треба да се запамети е дека секогаш кога една индустрија ќе се најде пред пораз од …. новите услови на пазарот, таа се крие зад регулација која често изгледа апсурдно.

Она што сакам да го констатирам, и јас, е тажната слика која уште еднаш сами за себе си ја креираат локалните медиуми. Со начинот на кој решиле да се справуваат само уште еднаш покажуваат дека не го сфаќаат сегашниот медиумски еко-систем.

Да се разбереме, не велам дека не треба да се борат против ситуации во кои некои медиуми им ја зимаат содржината и заработуваат на тоа без притоа да им носат нив корист. Да, треба да се борат против тоа, но треба да се борат со еден аршин за сите. Сепак, во борбата мора да се прави разлика меѓу различните медиуми и практики. Овде секако мислам на борбата со замислениот противник: агрегаторите.

Наместо да се обидуваат сами на себе да си ја припишат целата заслуга не ми е јасно зошто никој не седна и не се запраша:

- Како работи алгоритмот на агреготорот?
- Како јас почесто да бидам прв таму?
- Како да го оптимизирам насловот за да кликаат на мојот а не на оној на другиот медиум?
- Како да подготвам соодветен текст кој ќе се појави како извадок и ќе го измотивира корисникот да кликне токму на мојот линк?
- Која фотографија да ја употребам за да биде најпримамливата во кластерот на слични вести?
- Кога да ја објавам оваа вест?
- Како читателот ја чита/скенира мојата содржина?
- Што да му понудам за да се врзе со мојот бренд, да го осети како свој и да клика одма на мојата вест штом ќе ја види, каде било.
- Што да му понудам за да доаѓа почесто на мојот сајт?
- Како да воспоставам поефективна комуникација и да изградам поголема доверба со крисникот?

Се додека се однесуваат како деца на кои им ја украле топката не може да очекуваат почит. Треба да седнат и со работа да докажат дека има зошто да се посетуваат. Дотогаш, може да си „плачат” колку сакаат. Денес производството на информации не е исто како и порано.

@Новица, ги броев карактерите, ама немам писмена согласност :)

Детали читај на EditosWeblog: A Portuguese success story: could i be the future of newspapers?

via www.inquisitr.com

Одма да напоменам, постов разгледува само еден фактор или можен аспект за кој може да се претпостави дека ќе внесе малку живот во нашиве локални дневни весници. Е сега, да одам по ред.

Нели, сите знаеме дека веснициве изумираат, и дека црно им се пишува и слични такви стандардни приказни. Позитивниот дел од оваа приказна вели дека ова нема да се случи доколку тие успеат да се променат, и да се прилагодат на новиот медиумски еко-систем и сл. Нашиве тешко дека наскоро нешто сериозно ќе почнат да размислуваат во оваа позитивнава насока, но сепак еве јас ќе се обидам да посочам како би можеле да го сторат тоа.

Нели Интернетот е заканата. Но што точно од таму? Таму има многу, се и сешто, и работи кои вредат и работи кои не вредат. Меѓу другото има и теми кои ги нема во нашите весници, барем не толку колку би можело. Теми за кои на големо се дискутира и чита на Интернет. Па ако еден квалитетен дневен весник има капацитет тие истите теми да ги сработи квалитетно зошто да не поторшам малку време и да го прочитам и неговиот напис. Зошто кај нас нема:

• Осврт на некоја практична книга, каде ќе се претстават во кратки црти поентите кои ги истакнува авторот и други познавачи на темата. Може да е книга за маркетинг, за продажба, за медиуми, за технологија, за ред други работи за кои и покрај самиот Интернет, види чудо, уште се објавуваат книги. Во последниве два дена налетав на два текста кои отвараа прашања и теми врз основа на претставување на книга. Еве го едниот пример: How to Market Your Business With Facebook
• Истиот пример може да се искористи и за следниот совет: Далеку повеќе инфорамции за Интернет. Интернет како тема, ама не како феномен или нешто сега ајде да видиме дали е добар или лош, туку конкретно. Тој и тој со овој сервис нуди ова, постигнал тоа, еве шо вели тој, еве што велат другите. Нешто што дел од луѓето во секој случај го читаат. Секако тука не алудирам на легендарни содржини од овој тип: „Гугл“ навлезе во бизнисот за интернет-огласување (Време, број 1820, 11.11.2009)
• реални прикази поврзани со реални луѓе на Интернет. Пред некој ден во Америка се пишуваше за судење во кое некој млад дечко како алиби ја искористил статус пораката на својот Facebook профил. Нормлано, ова може да влезе во нашите весници во рубриките Каледоскоп, или на последната страница, но за вакви теми потребни се далеку повеќе детали разгледување на можните последици, влијанија и сл. Зарем некој пронајде и презентираше искуство за враќање на изгубена лозинка или за преземен профил на некој од познатите сервиси? Јас знам најмалку две одлични, позитивни, приказни во кои наши граѓани комуницирале со сервисните служби на некои познати интернет сервиси и епилогот бил крајно поучен за сите.
• технологија, гаџети, сервиси, понуди, производи, споредби. Ова го има крајно малку. Некои весници прават и цели додатоци за овие теми. Кога може за автомобили, зошто не и за овие работи. Секако, мотивацијата е јасна. Повеќе реклами, а тие производи и компании секако се рекламираат. Зошто кај нас сеуште не се издвои ниту еден посериозен новинар, аналитичар или сл. кој следи и коментира технологија по весници. Ако континуирано зборуваме дека Интернетот е иднината, зошто не го гледаме тоа и во дискусиите во весниците?
• компјутерски игри, истражувања, совети. зошто никој не пишува за нив, редовно? Зарем не е тоа легитимна целна публика која може да се привлече да купи дневен весник? Зошто во весник да не прочитам текст: 5 совети за креирање подобра содржина на Интернет.

Има вакви конкретни теми уште многу. Да се разбереме, не се македонските весници на исто ниво со оние од западниот свет и со оние американските. Па затоа мора и да се соочиме дека локалните битки за враќање на нивниот сјај не се секогаш идентични со тие што ги читаме на Интернет. Треба да се изнаоѓаат локални решенија, да се погледне подлабоко дома, да видиме зошто весниците паѓаат и како може да се подмлади публиката.

Јас издвоив овде неколку предлози, но не сум само јас потенцијален читател. Што би сакал ти да видиш во дневен весник за да го купиш? Мора да има нешто :)