Не знам дали ви се случува да бидете во искушение и да се премислувате „да улетате“ во некоја дебата на интернет? Бидејќи претежно посетувам сајтови на медиумите, блогови, форуми и слични веб-локации, каде размената на ставовите и коментирањето е нивен raison d’être, често сум на раб на приклучување во онлајн дискусии. Во некои од нив и се вклучувам, но во значителен број од нив се воздржувам од учество. Ова се должи на прилично наталожено искуство за тоа дека голем број од дебатите кои се водат на интернет се бесполезни, а некои дури и штетни. Проценката за тоа каде вашиот коментар и полемика можат да бидат корисен дел од дискусијата и да ја развијат истата е клучна работа за тоа какви впечатоци подоцна ќе имате од неа.

Oвој пост не сака да порача дека корисната дискусија и дијалогот се невозможни на интернет, туку да посочи некои од причините зошто тоа често не се случува и да не направи посвесни за тоа кои нешта треба да ги земеме предвид кога се вклучуваме во онлајн дискусија.

Интернетот како сложен медиум (види и пост „Што е тоа медуим, фсашност?“) е можеби најпогодното место за реализација и развој на т.н. „граѓанска јавност“ (според теоретичарот Ј. Хабермас). Граѓанската јавност треба низ аргументиран и рационален дијалог да ги расправа актуелните прашања се додека низ разговор не се прочисти точното од неточното, издржаното од неиздржаното и не се искристализира вистината или решенијата за темите за кои се дебатира. Но, во практиката „граѓанската јавност“ често останува апстрактен поим а се остварува она што Пјер Бурдие (Pierre Bourdieu) го нарекува „нарцисово огледало“, односно поединците ги користат медиумите за „приватни нарцисоидни егзибиции“ во кои најчесто се обидуваат да го наметнат својот став, без трпеливост или уважување и прифаќање на различен став.

Една од поважните причини за ваквите појави на интернет е брзината на самиот медиум. Интернетот, како и телевизијата, е т.н. „брз медиум“ кој не трпи многу „тупење“ и продлабоченост на пораките. Ова се пренесува и на дискусиите: луѓето не ги читаат внимателно (или воопшто) туѓите ставови, површно ги интерпретираат, делумно ги читаат, селективно ги конотираат и разбираат и така натаму. Сето тоа влијае комуникацијата да биде лоша, неефикасна и неразбирлива.

Штом е медиумот брз а соучесниците во дебатите со „брза рака“ на тастатурата, дискусиите тежнеат да се сведат на своите најпрости чинители и да гравитираат околу најбазичните можни опозиции: добро-зло, конзервативен-либерален, учен-неписмен, господин-сељак, и сл.

Понатаму, тоа што медиумите ни угодуваат (потхранувајќи го егото на нашите онлајн персони), влијае врз тоа ретко кој од нас да има трпение и толеранција кон различен туѓ став кога дебатираме на интернет. Претежно исказите во интернет дискусиите се категорични, мојсиевски „аксиоматични“, а често преовладува одреден „гејмерски дух“ во кој соговорникот треба да се порази, како да се работи за видео-игра, а не соочување на ставови.

Во прилог на ова мора да се спомене и анонимноста на корисниците, кои сметаат дека во таков контекст (ослободени од секаква одговорност) можат да кажат, напишат, префрлат, дофрлат, се она што во директна комуникација не би ни помислиле. Токму овде лежи причината за развивање на негативната комуникација, од невини навреди, до говор на омраза.

Конечно, колку и да е интернетот кориснички развиен, сепак тој останува медиум за посредна комуникација. Посредноста значи зголемена веројатност нашите различни интерпретации и различни искуства да влијаат врз тоа пораките да ги разбираме различно, дури и тогаш кога се дебатираат едноставни теми.

Ова се само некои од најважните причини кои се покажуваат како штетни за плодотворни и интересни интернет дискусии и дебати. Повели и остави свое мислење во коментарите кон овој пост.

Ми го најави роденденов Даниел пред 3  недели, му реков дека ќе му пратам прашања, и изумив. Денес твитна дека oдговори слави 1 година, па морав планираните прашања инстатно да му ги испратам. 4 инстант прашања, и 4 инстант одговори на тема oдговори:

1. За почеток малку статистика. Може ли да ни кажеш колку активни корисници има Одговори.мк, одговри по прашање и слично?
Прво твитот на оваа тема: Мала статистика за првата година на odgovori.mk: 2310 поставени прашања, скоро 9000 одговори и 1970 регестрирани членови. – @odgovori па одговорот: По една година Odgovori.mk има во просек 150 активни корисници кои секојдневно поставуваат или пак одговараат на прашања.

2. Колку време на почетокот беше потребно за да се добие одговор на прашање, а колку е потребно сега?
Во првите денови на сајтот за да добие одговор некое прашање беа потребни неколку часа па до неколку денови, во зависност од прашањето. Но за разлика од тогаш, денес одговорите на прашањата пристигнуваат по текот на неколку минути.  На сајтот најчесто се поставуваат прашања поврзани со компјутери и интернет, технологија, а и образование.

3. Неизбежното. Дали Одговори.мк има приходи или дали во иднина ќе развива некој бизнис модел со кој би можел да стане самододржлив?
Засега нема приходи, но во текот на оваа година oдговори ќе добие мал редизајн, а со тоа ќе се развие и бизнис модел. Ќе има простор за мали банери кои нема да преовладуваат на сајтот, можно е да има спонзорирани одговори и спонзорирани зборови во вид на линк.

4. Што е на ред во TO DO листата за развој на сервисот?
Следно што треба да се очекува на сајтот е како што спомнав, поедноставен и пофункционален дизајн, ќе има опција прашањата и одговорите да се појавуваат во реално време, ќе бидат додадени профили за членовите каде што ќе можат да комуницираат меѓу себе, да стануваат пријатели, да формираат групи и сл.

Моментот кога големите P&G најавија поагресивен влез во светот на социјалните медиуми, на многумина им стана јасно дека нема враќање назад. По оваа одлука јасно беше дека следува голема инвазија на еден огромен дел од пазарот кој доминира во бомбардирањето со реклами и маркетинг комуникација.

Александар, во својот тазе блог, малку ја начна темата на која често сме дискутирале и тука но и на нашиот Интернет Маркетинг Блог (патем постов ќе биде објавен и таму). Двонасочна, човечка комуникација, интеракција и слушање. Врв на оваа тема деновиве претставува одличната кампања на (мојот омилен) Old Spice.

In one of the largest viral video ad campaign ever launched, Old Spice is swarming YouTube.

The Procter & Gamble Co. brand released more than 180 videos featuring the campaign’s star, ex-football player Isaiah Mustafa. In the videos, he responds personally to online queries or comments from various Web users and some famous ones, including Ellen DeGeneres and Alyssa Milano.

The videos, all of which feature Mustafa in a towel speaking directly to the camera, have been steadily released over the last few days. On Friday, they accounted for eight of the most popular 11 videos on YouTube and more than 21 million views in total. …Old Spice guy swarms YouTube with 180 videos this week

Покрај неверојатно големата популарсност нa YouTube, OldSpice e и во топ трендовите на Twitter а и на Facebook не заостанува.

Ги гледав видеата во кои извонредниот Мустафа им одговара на познатите и непознатите корисници на Twitter и  Facebook, но се решив да го пишам постот кога видов дека си напрвиле муабет и со својот братски бренд Gillette.

Ова е буквално школски пример за тоа како се прави успешна кампања, како треба да се следат муабетите и да се одговара соодветно и континуирано. Секако, не можно толку голема кампања да нема и пародии, во одреден момент помислувам дека некои кампањи и намерно сами си ги прават за зголемена популарност. Неколку од пародиите на едно место ги собра Fast Company: Latest Old Spice Parody Gets an A+

А и за да го докомплетираш читањето на овој пост ќе мора да кликнеш:

на YouTube каналот на Old Spice,
на официјалниот Old Spice Twitter профил и
на официјалниот сајт: Old Spice каде јас си симнав рингтон ;)

Дополнвање: How the Old Spice Videos Are Being Made

Години наназад истражувањата покажуваат дека т.н. Google генерација (линкот е додаен подоцна) не е толку способна околу ИТ технологиите како што постарите често нагласуваат. Тоа е сосема нормлано, бидејќи сепак, можеби тие знаат како да кликнат овде или онде, но сепак им недостасува искуство и пошироки позанвања за да можат во секоја ситуација да донесат правилна одлука. Се разбира за тоа е тука процесот на образование, формално, неформално, улично, но и интернет образование.

Токму за превенција и заштита од несакани искуства на Интернет и соодветна образовна надградба е основан Националниот форум за интернет надзор. Оваа нова македонска непрофитна организација ќе биде јавно промовирана утре во рамките на меѓународната „Лидерска конференција за ИКТ во образованието 2010“.

Во делот од страницата каде е појаснето зошто постои овој форум е наведено следново:

Децата на денешнината се особено поврзани со употребата на Интернетот, бидејќи скоро и да не познаваат време кога тој не постоел. Има многу штетни појави на кои децата се изложени кога користат Интернет – кражба на идентитетот, несоодветни содржини, верска и национална омраза, но можеби најголемата опасност се крие во нивната потенцијална сексуална злоупотреба.

Сексуалната злоупотреба може да се појави во повеќе видови: сексуални предатори, несоодветни содржини, злоупотреба на малолетници во педофилски активности, итн. Децата, како млади личности отворени за сознанија, сеуште немаат доволно развиени критериуми и одбранбени механизми за да ги препознаат овие опасности, а уште помалку да се борат со нив.

Токму тука се наоѓа оправданоста, а и неопходноста од постоењето на организации како што е НФИН – Националниот форум за интернет надзор. Овие организации ги заштитуваат децата од несаканите видови на нивно искористување, и тоа со повеќе видови на активности, кои меѓусебно се надополнуваат и помагаат.

Овој форум ќе делува преку:

• Соработка со интернет-провајдерите
• Можност граѓаните да пријавуваат престапници
• Подигање на свеста и едукација
• Соработка со државни институции и органи
• Соработка со странски организации
• Интернет присуство
• Известувања на јавноста

Па затоа ако забележете некој сексуален предатор? Сајт со несоодветна содржина (детска порнографија, педофилски содржини…)?
или ако некој се обидува да дознае податоци од деца и млади во chat-соба? пожелно би било да: Пријавите тука!

Напомена: Авторите на овој блог како основачи на Центарот за нови медиуми соработуваат НФИН и се Заштитници на децата на Интернет! Можете и вие!

Поминаа повеќе од 14 часови од лансирањето на 140мк. Во овој пост ќе се обидам да ја сумирам идејата за 140.мк како и да одговорам на некои прашања што се покренаа после лансирањето на сервисот.

Главна идеја и мотивација за креирањето на овој сервис е прикажување на македонската твитерсфера на едно место. Планираме 140.mk да биде повеќе од директориум, сакаме да стане референтно место на кое ќе се следат локалните трендовите.

Планот на 140.мк не е да прерасне во клиент за твитање туку ефективно да ја следи дебатата во македонската твитер заедница. Затоа, иако има опција да твиташ, ретвиташ и одговараш од самиот сервис примарната улога на 140.мк не е да се твита од него туку да се следат трендовите.

На почетната страна е поставено да се прикажуваат категориите со највеќе членови и последните 5 регистрирани корисници. Секој корисник одбира до 6 категории при регистрација кои подоцна можат да се менуваат. Твитови од корисникот се прикажуваат во сите категории во кои тој се пријавил. Токму затоа релеватноста на твитер стримот не е голема.  Поради овие причини на почетната страна се одлучивме за прикажување на последни корисници наместо твитови. Во иднина ќе размислуваме за промена на оваа функционалснот.  Засега брзо решение за ова може да биде идејата на @dasaf.

Голема благодарност до сите што беа вклучени во процесот на создавање на 140.mk, како и до оние што станаа дел од 140.mk и испратија пофални зборови, критики и совети за подобрување. Запомнете:

Квалитетот, вредноста и релевантноста на 140.mk зависи од бројот на членови. Затоа: Приклучи се со твојата twitter сметка!

За жал темата за „говорот на омразата“ стана жешка тема во Македонија и за (уште една) жал ги потврдува закономерностите дека говорот на омраза се интензивира во средини или општества кои се во криза. Кога „ќе натиснат“ маките, „вентилите“ попуштаат, а говорот кој шири омраза добива на замав.

На оваа тематика работев поинтензивно во периодот октомври 2009 – февруари 2010, а во последнот период темата беше третирана и од многу наши медиуми (еве еден од нив, Радио слободна Европа, „Говор на омраза во медиумите“, 21 мај 2010), па би сакал да споделам некои искуства, низ светло на актуелностите кои ги проживува нашево општество.

Дефинирањето на говорот на омразата и не е толку круцијално, колку што е суштинско неговото препознавање и отфрлање. Како и да e, да понудиме дефиниција како рамка за толкување на овој негативен комуникациски феномен:

Говор на омраза е комуникациски акт кој ОМАЛОВАЖУВА групи или поединци врз основа на некоја нивна особеност.

Омаловажувањето може да вклучи: потценување, потсмев, нагрдување, понижување, се до најострите форми како што се дискриминација, дехуманизација и сатанизација. Говорот на омраза, како и секој говор има своја (а) констатативна страна – т.е. констатира и именува нешто или некого, но и (б) перформативна страна, односно претставува вовед, најава или поттикнување на одредени дела, акти, потфати и слично. Во човечкото однесување најчесто на актите на насилство им претходат акти на вербално насилство (verbal abuse), па така и говорот на омразата може да биде вовед во реално насилство. Оцрнувањето на Другиот има социјална функција да го оправда чинот на (евентуално) насилство врз (тој) Другиот.

Говорот на омраза се храни од авторитарност, нетрпение кон различност, магнетизам на толпата и масите, фундаментализам (кој по дефиниција нема капацитет за инклузивност на различност),  и фобија од Другиот и Различното.

Ако некој му приоѓа на ова прашање од вербално-бенигна гледна точка, односно го третира овој говор како „издувен вентил“ или „терапеутски говорен чин“, со кој поединецот или групите ја канализираат агресивноста и се ослободуваат делумно од неа, да потсетиме дека војните во екс-Југославија почнаа токму со говор на омраза на спортските трибини и во медиумите.

Кои се најчестите форми на говорот на омраза? Да ја промовираме малку Википедија на македонски јазик каде стои:

Говор на омраза е говор со намера е да деградира, вознемири или предизвика насилство или активности врз основа на предрасуди против лица или групи луѓе (врз основа на раса, род, возраст, етничка припадност, националност, религија, сексуална ориентација, родов идентитет, хендикеп, јазична способност, морални или политички ставови, класа, занимање или изглед,  (како висина, тежина и боја на коса), ментален капацитет и сл). Терминот се однесува и на пишана и на усна комуникација, како и на однесување на јавно место.

Во денешнава медиумска пракса доминираат следниве релации за говор на омраза:

1) политичко-партиски говор на омраза

2) етнички говор на омраза

3) верски говор на омраза

4) ксенофобичен говор на омраза (ние наспроти странците)

5) хетерофобичен говор на омраза (најчесто на расна, родова и сексуална основа)…

„Нарочно“ не ги илустрирав типовите погоре за да одбегнам една од почестите пракси на нашите медиуми: РЕПРОДУКЦИЈА НА ГОВОР НА ОМРАЗА, односно дословно пренесување, а со тоа и пренесување на говорот на омраза кај масовната публика.

Покрај пренесувањето, нашето новинарство, како ретко кое друго, се одликува и со тоа што самото е ИЗВОР на ГОВОР НА ОМРАЗА. Во етичкиот кодекс на ЗНМ ова прашање е третирано под член 10 и делумно 11:

10.Новинарот нема свесно да создава ниту преработува информации што ги загрозуваат човековите права или слободи, нема да говори со јазикот на омразата и нема да поттикнува на насилство и дискриминација по која било основа (национална, верска, расна, полова, социјална, јазична, сексуална ориентација, политичка…).

11.Новинарот ќе се придржува и на општо прифатените општествени стандарди на пристојност и почитување на етничките, културните и религиозните различности во Македонија.

За жал се покажува дека медиумите наместо да ги поставуваат позитивните стандарди за комуницирањето и толеранцијата, често, сосема обратно, го промовираат и интензивираат говорот на омразата во општеството, што е апсолутно неприфатливо и е надвор од секаква дискусија.

Постојат барем три инстанци кои треба да се справуваат со говорот на омраза:

-регулацијата

-саморегулацијата

-судски инстанци

Сведочиме дека иако сите три се присутни кај нас (кодекси, регулаторни тела, Судски постапки…), тие се прилично слаби по влијание и ни од далеку не го спречуваат говорот на омраза во своите навистина опасни форми. Во една Англија (делумно и САД, за повеќе околу регулирањето на говор на омраза види во студијата „Regulating Hate Speech“) само еден од овие три столба (саморегулацијата) е сосема доволен да се справи со ралзичните форми на вербално насилство, но овој факт ни говори дека за справувањето со него големо влијание има политичката и медиумската култура во општеството.

И да не ја должиме, во стилот на Херман и Чомски кои говорат за „производство на согласност“ (manufacturing of consent) можеме да кажеме дека говорот на омраза служи за „ПРОИЗВОДСТВО НА ОМРАЗА“ како методика за интензификација и експанзија на конфликтите. Како што во војните лесно ги идентификуваме „воените профитери“, така и во конфликтуозни средини лесно можат да се идентификуваат и „кризните профитери“, а медиумите како мас-производители на истиот се едни од неизбежните профитери од говорот на омраза (преку гледаност, читаност, слушаност, политички спонзорства,  и сл.).

Конечно, општество кое е толерантно кон говор на омраза во голема мера губи од својата демократичност, но и основните темели на правната држава.

Се наближува и Светското првенство во фудбал а како што се подгрева атмосферата и расне еуфоријата, така и големите играчи огласувачи се обидуваат да станат дел од фудбалската треска. Иако построгите критичари секако ќе забележат на комерцијализацијата на спортот, нам на блогот овде ни се виде интересно како еволуираат рекламните трендови и како и тие се обидуваат да ја пресликаат (р)еволуцијата на социјалните мрежи и медиуми.

Овие денови „Nike“ ја стартуваше својата рекламна кампања „Write the Future“

Покрај својот визуелен „wow“ ефект, таа нуди и интересна „длабочина“ во рекламната кампања која сака да ги инволвира и гледачите, т.е. фановите на начин кој не е практикуван досега. Тие, како и младите фудбалери, ќе имаат шанса со испраќање на свои фото и видео содржини да се најдат во следните фази од рекламната кампања:

This marks the first stage of a journey that will ultimately see fans around the world write their own future through experiences that put them at the center of the action. In June, fans will be able to live like their heroes through a unique experience on nikefootball.com that generates ripple videos and visuals from their own photos and information, placing them at the center stage.

Footballers can then use this creative to build their own Facebook campaign to get noticed and selected for “The Chance” – an elite Nike Academy football camp in partnership with the Barclays Premier League in England that allows players to get scouted and get noticed at the highest level of the game (Vimeo.com).

Со нетрпение чекаме да видиме, како ќе биде изведена оваа иновативна кампања.

Не помина многу време од мојот пост за foursquare (4sq) каде пишав дека ќе почекаме да видиме некои од нашите локали да почнат да го користат 4sq за нудење на поволности за оние што се чекирале или се „градоначалник“ (мayors) на локалот, а демантот стаса вчера од Caramelo. Caramelo на својот „градоначалник“ ќе му нуди 25% попуст на сите напитоци додека е на „функција“.

За тоа како дошле до идејата и зошто почнале да го користат 4sq како и другите социјални медиуми за комуникација со своите муштерии направиме интервју со Коки од колектив кој стои зад акцијата со 4sq.

Снема батерии тука…. продолжете на второто видео…

Минатиот петок сосема случајно се случи првиот streetup во Македонија, а  информациите кои ги имам велат дека тоа беше првиот streeup на балканов. Јас и Дарко имавме презентација за интернет маркетинг во Тетово, а со нас дојде и Виктор затоа што после презентацијаta имавме договорено mktweetup во Тетово. На mktweetuo-от покрај нас дојдоа и тетовчаните Игор и Борче, а се случи во пицерија Форум.

На сите кои ме следат на твитер јасно им е колку сум опседнат со Foursquare, па штом влеговме во пицеријата веднаш направив check-in. Немаше ни минута кога добив СМС од еден од моите пријатели  на foursquare. Да ја скратам приказната, по неколку разменети СМС пораки со Роб тој и неговиот син Алекс се појавија во пицеријата користејќи ја гоелокацијата која ја споделив преку foursquare. И бидна првиот 4sq streetup.

Што е Foursquare?

Photo credits: http://www.flickr.com/photos/scobleizer/

Foursquare може да ви изгледа исто како веќе постоечките сервиси за социјално вмрежување како Facebook и Twitter и тоа не е чудно затоа што има слична намена и функција. Разликата е што Foursquare е локациски свесен. Оние што имаат сметка на foursquare кога ќе отидат на некое место, најчесто кафуле или ресторан се чекираат (пријавуваат) преку својот мобилен телефон користејќи една од апликациите развиени за овој сервис или мобилниот сајт.  За разлика од Facebook каде го обновуваме нашиот статус, на 4sq ја споделуваме нашата локација. Корисниците можат да оставаат препораки за местата каде што се чекираат, на пример што да се напиеш во некое кафуле и можат да ги видат препораките од другите кои биле таму. Јас на пример имам оставено препорака да се проба салепот во Ли кафе.

Foursquare има и натпреварувачки елемент, се добиваат поени за додавање на нов локал и за чекирање. Колку повеќе чекирања, толку повеќе беџови. На пример доколку се чекираш три пати во еден локал во текот на една недела го добиваш беџот „Локалец“.

Оној/онаа што има најмногу чекирање во некој локал тој/таа е „градоначалник“ на локалот. Ова е уште еден елемент на натпревар затоа што 4sq веќе има договор со некои од локалите што нудат награди за градоначалниците во форма на бесплатна пијачка или нешто друго. Има локали кои нудат и одереден попуст доколку се чекирате. За жал ваква практика кај нас сеуште нема, но овој сервис сеуште е нов на светско ниво па изгледа ќе мораме да почекаме кај нас да се придвижат работите. Оваа форма на награди во реалниот свет е нешто што Facebook и Twitter го немаат развиено на ова ниво, иако Twitter е локациски свесен а Facebook наскоро ќе стане.

Во овој пост само сакав да го претставам 4sq и да раскажам за едно интересно искуство што се случи во Тетово. За 4sq ќе пишувам уште особено за тоа како може да се користи за маркетинг, промоција, за лобирање, за невладини организации итн. Можеби на прв поглед 4sq нејасен како може да се искористи, но според Pete Cashmore тоа е следниот twitter.

Деновиве видеово ми излезе на екран повеќе од 3 пати, а срам го било, во еден таб чекаше на ред да биде погледнато. И конечно еве го изгледав вечерва. Не е долго трае скоро 14 минути, но вреди да се гледа.

Изминативе неколку месеци читав доста за темиве на кои говорат видниве луѓе во документарецов, ама баш и не гледам причина да прераскажувам уште еднаш дека интернетов зафаќа правец во кој се што е податок (data) ќе биде исправено пред предизвик да биде поврзано и поставено во некоја корисна форма која ќе ни го „олесни” животот. Доста мудрување…. ајде клик на плеј, и малку трпение зошто во последно време Vimeo не е баш од оние брзите сервиси.

Патем, автор на видеото е Kate Ray (”наскоро дипломец на Новинарство и психологија на NYU, а во моментов работи на kommons.com)