К О М У Н И К А Ц И И » TV

Гревовите на новинарството

sead93 — Sun, 07 Mar 2010 11:01:22 +0000

Видеото „15 смртни гревови на македонското новинарство“ е студентски проект на Тијана М. од „New York University Skopje“ и при Факултетот за комуникации и медиуми. Во него се прави обид да се наведат најчестите, а воедно и најголемите, етичко-професионални аномалии на новинарството во Македонија:

Зошто медиумска етика?

sead93 — Sat, 06 Mar 2010 18:19:59 +0000

Сценарио прво:

Вработени во јавна институција се малтретирани од страна на својот претпоставен (т.е. се жртви на мобинг). Тие го информираат ресорниот Министерот. Тој не реагира. Малтретираните се обраќаат до медиумите. Овие ја објавуваат нивната потресна сторија.

Сценарио второ:

Вработени во јавна институција влегуваат во конфликт со својот претпоставен. Не можејќи да го истераат своето, решаваат да потпишат петиција дека се „малтретирани“ и „омаловажувани“ за да наштетат на кариерата на претпоставениот и да му се осветат. Праќаат поплака до ресорниот министер и повикуваат новинари за да го го наклеветат.

Во реалноста на македонските медиуми за овие две хипотетични, а можни, ситуации од секојдневието, ќе добиете идентични извештаи и стории, нешто како оваа: „Државен секретар ги малтретирал вработените“.

Во писмото до министерот високи структури од екологија твдат дека државниот секретар Н.Н. ја злоупотребувала функцијата – со закани, пцости, примена на навредливи зборови, висок тон на комуникација – како државен секретар ја оценувала и нивната работа, применувала казни за бркање од работа, промена на работното место – кои поради неаргументираност подоцна биле отфрлани од Агенцијата за државни службеници.

Значи, без разлика на двете можни ситуации, примарност ќе добие „скандализирачката“ верзија по која „висок функционер прави нешто скандалозно, непримерно, нечовечно…“.

Овде секако се работи за една комплицирана ситуација во која медиумите ја газат презумпцијата на невиност на лицата кои се дел од нивните стории, она за што често ги обвинуваат политичките чинители и истражните органи.

Во прилог на тоа, името на осомничената не само што не се прикрива, тука од одредена фотографија, на сите им е заштитен идентитетот, освен на ова лице. Последица на ова секако е т.н. „жигосување“ во јавноста.

Се разбира, никој од нас не е наивен, па да не насети дека е далеку поверојатно дека оние кои обвинуваат за мобинг веројатно се и жртви, отколку дека се работи за „режирана клевета“. Она што зачудува е континуираниот недостаток на свест за фер однос кон сите инволвирани страни во медиумските стории. Додека не се истражи случајот, и додека соодветната комисија или тело кое треба да го испита целосно, идентитетот на лицето мора да биде заштитено, наведено во иницијали, а сите обвинувања наведени како „наводни“ или според „тој и тој“. Во многу други средини и по авршување на истрагите имињата не се објавуваат, за да тоа лице не биде стигматизирано во текот на целиот живот, но за нас таа фаза е далеку од реалноста. Иако многу едноставно, за жал уште е недосегливо за нашите медиуми. Сликата од погоре навистина е показ за тоа како медиумите уживаат во моќта да бидат средства за јавен отстрел.

Во пошироки рамки, последиците се следни: довербата во медиумите опаѓа, а тие конечно завршуваат како овчарчето во приказната „Волк волк!“, на кого никој не му верува дури и кога има легитимна сторија дека волкот навистина нападнал.

Отворено за приватноста

sead93 — Fri, 22 Jan 2010 09:31:50 +0000

Како што вели народниот мудрец, „секое лошо за добро е“, па така и немилиот случај со „докторките“ придвижи значајна дебата во Македонија за приватноста и етиката на медиумите, новите медиуми и на општеството во целина. Можеби резултатите за некого сега-засега се скромни, но „црвеното сијаличе“ е вклучено, па третирањето на оваа тема во македонското општество сега е секако на едно повисоко скалило.

Едно од местата, покрај неколкуте други, каде оваа тема беше дискутирана беше и неделникот „Теа модерна“, на кои сме им благодарни за покривањето темата и нејзино приопштување кон нивните читатели.

Теа модерна – Приватноста и медиумите

Како еден вид надополнување на сите овие дискусии, по препорака на Дарко линк до два интересни и содржајни текста токму на овие теми:

- „The Facebook Privacy Debate: What You Need to Know“, (ReadWriteWeb)

-”Facebook’s move ain’t about changes in privacy norms” (Дана Бојд)

Само еден кус пасус, извадок, од првиот посочен текст, како важна порака:

Приватноста секако не се однесува само на чување на нештата во тајновитост, туку и на почитување на контекстот на комуницирањето, и на тоа да не се вади од комуникацискиот контекст она што луѓето го разменуваат и споделуваат. Токму затоа фактот дека „ништо не е тајна на интернет“ е надвор од секаква дискусија“. Кога приватноста е првично зададена (default) мора да се замислите ако сакате тоа да го направите јавно…Во секој случај, денес луѓето се многу посвесни за приватноста од кога и да е.

5 причини зошто 1001 ноќ е хит

Darko Buldioski — Mon, 18 Jan 2010 08:44:10 +0000

Морам да му се заблагодарам на Chez Tako за одличните провокации кои во неколку наврати ме натераа да размислувам зошто токму сега и токму оваа турска серија (1001 ноќ) го постигнува токму овој успех. Да не беше толку настојчив, или да се предадеше побргу можеби и немаше да го напишам постов. А во постов ќе има сумирано и поткрепено неколку од главите причини кои ми помогнаа да ја добијам дебатата :)

1. Надмината е јазичната бариера

Појавата на хрватските сапуници јасно покажа дека добар дел од публиката има потешкотии да го чита титлот на сериите. Причините се различни: на бабите бргу им заминуваат буквите, на децата не им оди лесно читањето, а на сите заедно далеку полесно им е да не треба секогаш да гледаат во телевизорот додека оди сериајта. Мошне практично е делумно и да се ислуша епизодата зашто и онака нема да се пропушти многу…. од едноставна причина што и не се случува во секоја сцена баш најважното. Патем, додека се гледа/слуша може да се заврши уште некоја работа по дома од типот на пеглање, чистење, готвење, сурфање, дремење :)

Не би сакал да навлегувам во конкретното решение… има различни коментари… го бивало, не го бивало… Во оваа пригода вооппшто не е важно тоа зошто очигледно си ја врши работата.

2. Конечно бабите, дедовците, мајките и татковците можат на мира да гледаат ТВ (заедно со децата)

Децата киснат пред ТВ, тоа е веќе познато. Но (за мене) вчудоневидувачки е огромниот број на деца, дури и на навистина мала возраст, кои ја гледаат серијата. Имав некои претпоставки, кои ми ги потврдија неколку прајтели со кои поразговарав на темава. Имено, и онака најчестиот изговор на родителите е дека децата се мирни и не мора да ги пазиш и мислиш додека се пред ТВ, па сега имате две муви средени со еден удар. Ем се мирни (гледаат затоа што разбираат – види точка 1), ем родителите на раат може да си ја гледаат серијата која им се допаѓа без да мора да се борат за далечинскиот и да војуваат за промена на каналот со цртани филмови.

3. Квалитетот на медиумската содржина е низок

Почетокот на есенската сезона во 2009 и еве почетоков на 2010 се период во кој (чинам) немало понеквалитетна понуда на нашите ТВ програми. Сериите се ефтини, филмовите стари и репризирани по 100 пати, а локалните (сопствени) продукции веќе со години не нудат ништо ново (ако ги исклучиме двете квиз шоу-а на А1). Круна на евтината и неквалитетна понуда, која ми послужи како добар доказ за овој аргумент беше новогодишната филмска програма. Немаше скоро ниту еден нов филм на најпопуларните канали, дури ми се чини и Супермен 1 го дадоа :). Дополнително, кога веќе ја разгледуваме медиумската содржина, вредно е да се напомене дека оваа серија оди на А1, канал кој сезонава загуби добар дел од својата програмска понуда, па мораше да се фокусира на нешто друго за да си ја одржи позицијата бр.1 во локалните рејтинг листи.

4. Содржината на серијата е блиска до публиката

Морам да признаам, имам слушано една епизода и гледано половина од друга. Сето ова за време на новогодишниве празници. И искрено, бев изнеанден кога во серијата слушнав зборови како холдинг, акции, интернет, факултет, берза, компанија и сл. Веднаш си помислив, еве уште една причина зошто има интерес… Иако слични бизнис тематики веројатно се провлекуваат и во „шпанските“ сапуници (не дека сум ги гледал :) сепак овде се тие спакувани на еден начин кој публиката го чувствува како близок и примамлив, како еден вид прозорец кој им го овора деловниот свет во кој една жена и те како може да се снајде, Едноставно, потенцијалната публика се шири, дејствието се одвива во урбана, современа средина која лесно ја препознава нашиот народ, и кон која може да развива свои аспирации, желби, надежи. Нема премногу сложени општествени разлики и тоа дополнително овозможува поистоветување со ликовите за поголем дел од публиката.

5. Сериски циклуси на побарувачка и понуда

Без некои потехнички истражувања и статистики (а кој да ги направи кај нас?), лесно воочливо е дека постојат еден вид „сапуничарски криви амплитуди“, или едноставно кажано периоди на висока побарувачка и гледаност, и потоа одредени следствени периоди на затишје и помала побарувачка на содржини од ваков тип. Понудите и популарноста некако одат во бранови (Касандра, Клон, првите хрватски сапуници и сл., сѐ до Шехерезад), и работата се сведува во тоа, кога одредена добро спакувана и продуцирана серија почнува со прикажување, а со која нашиот обичен гледач, или гледачка, можат лесно да се идентификуваат и поврзат. Моментот е речиси сѐ, а да се темпира истиот е навистина работа на умешност. Добро, можеби некогаш и може да се посреќи сосем случајно тој така важен момент, на пласман и апетит за нешто ново, но останува очигледниот впечаток дека тајмингот е пресуден.

Тоа е, ние си ги дадовме нашите причини, фала му на Сеад за помошта. А кои се твоите размислувања? Зошто баш ШехерезаТ (Şehrazat) е толку популарна? Коментари од типот, не знам не сум гледал не се важат, бидејќи и ние не ја гледаме :))))

Бонус линкови:
1001 ноќ mp3 аудио од насловната нумера
1001 ноќ Facebook група со над 32.000 челнови
Позадини за десктоп 1024×768 1280×1024

Хипократ или Хипокрит?

sead93 — Mon, 04 Jan 2010 19:42:57 +0000

Денес во македонскиот телевизиски „prime time“, македонската телевизиска публика беше сведок на (барем) два контроверзни настани:

(а) известувањето за објавувањето на фотографиите на две медицински лица од Ургентниот центар во Скопје, со слика покрај девојка во бессознание (А1, Канал 5).

(б) интервјуто на Гоце Гиновски (alias Карло Бос) актер во филмови за возрасни, со потекло од Куманово во емисијата „Backstage“ (моментно недостапно онлајн), на Сител 3.

-Во првиот случај се работи за „...скандал на хируршките клиники…фотографија е направена во текот на новогодишната ноќ. На неа се гледа како две медицински лица се сликаат покрај девојка во бессознание покажувајќи на пациентката“ (А1), „скандал на хируршките клиники. Оваа фотографија е направена во текот на новогодишната ноќ. На неа се гледа како две медицински лица се сликаат покрај девојка во бессознание покажувајќи на пациентката.“ (Канал 5).

Според медиумите и коментарите за ова,скандалозно е: (а) егзибиционизмот на вработените медицински лица (објавување на слики на Фејсбук каде се гледа девојка во бесознание), (б) прекршување на лекарската етика (vis-a-vis Хипократовата заклетва, хумано однесување кон пациентите, одржување на честа и благородните традиции на лекарската професија, и.т.н., (в) повреда на приватноста на пациентката (јавно прикажана во состојба на несвесност).

Во што е проблемот?

Вака, народски кажано, тоа ти е како на улица да сретнеш како некој силеџија мава некое немоќно дете, и ти почнеш да го маваш со сета сила и него и детето. Дали е тоа начинот да решите ваква сцена?

Медиумите во овој случај се јавуваат како еден вид „етички агенс“, односно субјект кој претполага на правото да ја алармира јавноста за „неморални дејанија“ што се случуваат околу нас, особено во т.н. јавна сфера (здравство, јавни институции, и сл.), за да истите бидат изложени на увид на јавноста и осудени, а одговорните да преземат мер(к)и кои ќе ги казнат неодговорните, и со тоа ја заштитат јавноста. Во оваа смисла детектирањето и известувањето за овој настан секако е легитимно, потребно и резонира и со наведените ставки во „Кодексот на новинарите на Македонија“ (Основна задача на новинарите е да ја почитуваат вистината и правото на јавноста да биде информирана во согласност со член 16 од Уставот на Република Македонија).

Проблемот е како е тоа направено, и кој се станува жртва на таквиот начин на покривање на вакви настани.

-Веста се пласира како ударна и под термин „скандал“ (А1, К5), со што се потпаѓа кон истата грешка на кои се осудуваат медицинските лица (егзибиционизам е заменет со медиумски егзибиционизам). Во исто време се активира т.н. сензационалистички медиумски механизам (морална паника), која во стилот „Кај отиде светов!!!“ треба сите да не растревожи и да ја драматизира самата реалност.

-Се прекршува сопствената професионална етика (чл.7, Новинарот ќе ја почитува приватноста на личноста, освен кога тоа е во спротивност со јавниот интерес, чл.8 Начинот на информирање во случаи на несреќи, елементарни непогоди, војни, семејни трагедии, болести, судски постапки мора да биде ослободен од сензационализми, итн.), а телото на пациентката е прикажано и зумирано (А1), додека лицата на докторките се засенчени на К5, а целосно прикажани на А1. Јавниот интерес е (=) да се санкционираат медицинските лица со што ќе се заштитат граѓаните од слични идни егзибиционизми, но не и тоа некој на пазар да ги натепа овие две докторки, во некаков револт или освета.

Првото е сосема остварливо ако: (1) се извести за случајот со заштита на идентитетот и на медицинските лица и на пациентката, (2) се пријави случајот до надлежните (Директори, Министерство за здравство, Лекарска комора, и сл.) со целосни материјали кои ќе помогнат да се идентификуваат и санкционираат одговорните, (3) се извести јавноста за (не)преземените мерки.

Јасно ни е, секако, дека се работи за искусни новинари, кои секако ги знаат овие работи, но не ги почитуваат затоа што тоа едноставно не им одговара. Она што им одговара е да се прикажат, покажат и докажат како „агенс на моќ“ (под закрила на „етички агенси“, во овој случај) кој има влијание во општеството, заради кој се менуваат директори, луѓе губат работа, паѓаат министри, паѓаат влади, и сл. Нивниот примарен интерес, затскриен преку дефокусирачки обланди на т.н. „активни идеали“ (етика, јавен интерес, традиција, патриотизам, и сл.) е да ја реафирмираат силата во „седмата сила“.

Останува Клаузевиц-истичкиот заклучок дека, на некој начин, новинарстовото е само политика со други средства.

Во вториот случај се работи (повторно) за таблоидизација и скандализација на тв-публиката. Во ударен термин (19:00ч) при висока веројатност за изложеност на помлада публика, главниот актер на прилогот ги изрекува скандалозните изјави, очигледно прифатливи за уредниците, дека:„неговата цена за една ноќ е 2.000 евра“, „дека спие со 100 жени годишно“, и дека „тие жени се како да спиеш со Елена Ристеска и Каролина наутро, а навечер со посериозна госпоѓа како Калиопи“.

Во секој случај се покажува дека новинарството не случајно се нарекува „седма сила“, која во најголем број случаи е заинтересирана само да ја генерира и репродуцира својата сила и да ја трансформира во материјални средства преку (из)форсираната гледаност, за која секако на олтарот на прокламираниот јавен интерес и етика, мораат да паднат жртви, но некогаш и токму самиот јавен интерес и етика.

Не знам дали ќе ни биде среќна новава година со нашите медиуми, но секако ќе биде весела.

Јакоб Нилсен ги споредува ТВ и Интернет

Darko Buldioski — Mon, 04 Jan 2010 09:11:07 +0000

Насловот и постов ми се директно преземени од mislam.blogspot.com. Конечно посветив време на rss ридерот и прочитав еден релативно постар пост на PantaRei кој всушност пренесува една табела која ја објавил познатиот гуру Јакоб Нилсен. За овој пост се обидовме (со Сеад) да ја преведеме и адаптираме малку табелата. Повели:

	Телевизија	Интернет
Публика	Масовна: сите ги гледаат истите главни/основни канали, затоа програмата мора да биде мешана/разновидна.	Niche (специјализирани целни групи): сите го бараат она што ги интересира во моментот кога тоа им е потребно.
Корисност/употребливост	Вклучи го	Сфати го
Технологија	Слаба: не може ништо повеќе од прикажување слики, не нуди дополнителни опции	Моќно: може сè; нуди многу опции и сервиси
Главен пристап кон корисничниот интерфејс	“Исто време, ист канал” следната недела	Пребарување и навигација
Корисничко искуство	Пасивно: седите и чекате да се случи онака како што замислил уредникот	Активно: се наведнувате и одлучувате каде сакате да одите понатаму, во кое било време
Тек	Линеарен	Нелинеарен
Вознемирување	Нема (освен искушението да правите нешто друго за време на рекламите), затоа истанувате фокусирани во емисијата која ја гледате	Многу: други прозорци и табови ви прелетуваат (и подобро да си го проверите меилот, веднаш, може има нешто важно)
Сопственост	MSM (мејснстрим медиуми = големи корпорации, затоа што е скапо)	Средствата за производство се во рацете на сите, менувајќи ја централизираноста која беше предизвикана од индустриската револуција
Вредност на призводите	Голема	Мала
Социјален контекст	Најчесто со други; во семена атмосфера	Најчесто сам; во канцеларија или во свое дувло
Градење на бренд	Слики и слогани	Искуство
Добар за рекламирање?	Да	Не (освен за реклами на пребарувачи и мали огласи)
Поддршка на продавачкиот циклус	Создавање на побарувачка	Истражување, купување, исполнување (за електронски производи), подршка на корисници, одржување на однос.

Само да напоменам дека се согласувам со забелешката на Panta Rei:

Не ми е јасно само зошто смета дека Интернет не е добар за рекламирање? Во линкот кај тоа „Не“ има заклучоци кои се базираат од една страна на „слепост за рекламни банери“, а од друга страна рекламите кои се „стопени“ со текстот се прогласуваат за неетички, што е сомнителен пристап кон проблематиката. Овие тврдења се во најмала рака чудни и ако се има предвид дека рекламите на веб можат да се многу прецизно таргетирани кон публиката и дека со нивно соодветно поставување не само што не им пречат на посетителите, туку добар дел од нив ќе имаат интерес да кликнат на некоја од нив. Телевизијата никогаш не може да понуди толку прецизно таргетирање за рекламите, а освен тоа е и прескапа.

И да доплнам, дека некои од карактеристикиве се изненадувачко чудни, да не речам ептен упростени, но авторот си го појаснува тоа во својот оригинален текст:

Of course, I’m simplifying when I say that TV has easy usability and no features. One look at a remote control implies otherwise — and usability of remote controls hasn’t improved since I analyzed it 5 years ago. Indeed, people basically don’t use any of TV’s advanced features precisely because they’re so cumbersome. As a result, the received user experience is pretty simple: turn it on, sit back, and enjoy the show.

Оригиналниот текст: Velocity of Media Consumption: TV vs. the Web
Постот на mislam.blogspot.com: Јакоб Нилсен ги споредува ТВ и Интернет

А1 максимум 2

Mite Kuzevski — Wed, 23 Dec 2009 09:00:16 +0000

Центар за нови медиуми во акција

По повод 10 годишнината од постоењето на Младински образовен форум (МОФ), двајца членови од Центарот за нови медиуми, Дарко Булдиоски и Анастас Вангели учествуваа на дебата на тема: Новите медиуми ќе ги победат традиционалните. Дарко и Анастас беа афирмативниот тим додека Борјан Јовановски од А1/А2 и Владимир Галевски од Форум беа тимот кој ја негираше тезата.

Уште на самиот почеток Анастас дефинираше што за нив значи победат: „Победата на новите на традиционалните медиуми не значи дека телевизијата, радиото и весниците ќе исчезнат како форми, туку дека ќе мора да се прилагодат на новите услови во медиумската екосфера наметната токму од новите медиуми.“

Аргументите со кои настапија Дарко и Анастас беа следниве:

Новите медиуми ги победуваат традиционалните затоа што се похумани по својата форма. Новите медиуми се управувани од сите нас и се на сите нас, додека традиционалните медиуми се во рацете на избрана елита и за влез во нивниот свет постојат многу повисоки бариери. Затоа традиционалните медиуми се приморани да се отвораат или во македонски услови допрва да се отворат.
Новите медиуми ги победуваат традиционалните затоа што се попродуктивни. Кај традиционалните медиуми содржината ја создаваат ограничена бројка на луѓе, додека кај новите медиуми големиот број на корисници се оние кои создаваат содржини. Пример: На YouTube за неколку месеци се качува содржина која е повеќе од тоа што било прикажано на ABC, CBC и NBC заедни во последниве 60 години.
Новите медиуми ги победуваат традиционалните медиуми затоа што се целосно прилагодливи на потребите на публиката. Кај традиционалните публиката е оставена со ограничен избор, а воедно и пасивизирана. Кај новите медуми пасивноста е сведена на минимум, секој сам ги бира содржините кои го интересираат со што се минимизира можноста за досада, на пример интервјуто на премиерот од 3 саати може да го прегледате за 5 минути, а доколку ништо не ви се допаѓа имате можност самите да ги креирате содржините.

Заклучок кој го даде Анастас на крајот од својот говор предизвика и најголема реакција кај публиката изнудувајќи аплаузи: „Ние веќе може да говориме дека новите медиуми им ја имаат свиткано раката на традиционаланите медиуми туркајќи ги кон забрзано трансформирање. На крајот на краиштата Форум ќе мора (м.з. Владимир Галевски е од Форум) многу повеќе да се потруди за да си го оправда името во дигиталниот свет, а Борјан ќе си остане на фреквенциите на А1 максимум 2. Од друга страна пак додека трае дебатава само Мите, сподели неколку фотографии, видеа и твитови.“

На ова следуваа аргументите (м.з. повеќе нафрлени мислења отколку структурирани аргументи) на негативниот тим изнесени преку Борјан. Тој призна дека новите медиуми чепкаат теми кои што традиционалните медиуми не ги разработуваат, но дека никаде не биле цитарани што значи дека содржината на новите медиуми не е доволна квалитетна. Вториот аргумент на Борјан всушност беше само една бројка која укажуваше на тоа дека луѓето се уште најмногу се информираат од телевизијата, околу 70% додека YouTube се уште било играчка.

На ова Дарко одговори дека е вистина дека содржините од новите медиуми малку се цитираат но тоа не е поради тоа што не се квалитетни туку затоа што традиционалните медиуми одлучуваат да си ги преземат во целост без при тоа да наведат извор. Наведи неколку примери од домашната блогосфера и некои регионални и меѓународни примери.

После ова следуваше говорот на Галевски кој повеќе беше предупредувачки да не се заборавиме и оттуѓиме едни од други поради новите технологии.

Поради тоа што на твитер ме запрашаа да објаснам зошто сум рекол дека Дарко и Анастас победија еве го моето образложение:

Структуирани аргументи кои се движеа во рамките на дефиницијата кој ја дадоа на самиот почеток.
Недоволно организирани напади на негативниот тим врз аргументите на афирмативниот тим без притоа да дадат свои сопствени аргументи кои подоцна ќе требаше да ги побиваат афирмативците.
Афирмативците работеа како тим, додека негатвиците имаа индивидуални настапи и нафрлања на мисли.

Биди си BBC?

sead93 — Sun, 13 Sep 2009 08:12:41 +0000

Во текот на минатата недела низ хрватските медиуми беа пласирани информации за наводната подготовка на нов закон за нивниот јавен телевизиски сервис, според кој рекламирањето би било забрането на ХТВ :

Već od iduće godine Hrvatska radiotelevizija trebala bi postati prava javna televizija na kojoj se više neće emitirati komercijalne reklame i oglasi. Cjelokupno oglasno tržište, na kojemu je lani potrošeno oko 960 milijuna kuna, prepustit će se komercijalnim TV kućama, dakle Novoj TV i RTL Televiziji. Budući da će HRT biti isključen s oglasnog tržišta, javna će se televizija financirati po tzv. finskom modelu: većim dijelom iz pretplate, a dijelom tako što će komercijalne televizije izdvajati određeni postotak zarade od marketinga i davati ga javnoj televiziji.

Бидејќи хрватските реформистички достигнувања и искуства, често се предмет на споредување со нашите, и тоа во повеќе сфери, човек не може а да не помисли колку е ваквиот (фински) модел на функционирање применлив за нашиот јавен сервис?

Неколку работи се повеќе од очигледни: фрагментацијата на пазарот на медиуми (која најчесто не дава некаква побогата понуда, исклучок, фудбалски преноси, можеби?) кај нас е многу поголема. Во Хрватска, се работи за две големи приватни телевизии кои се во конкурентски однос, и чија реална кадровска и финансиска моќ нужно резултира во поголем програмски квалитет. И замислете и во таква состојба на нив малку им се и тие средства и таквата позиција, па се борат за повеќе?

Според резултатите на истражувањето на Советот за радио-дифузија од 2007 за вкупните телевизиски трошоци за огласување, Хрватска имала „скор“ од 406 милиони евра, а Македонија пак 121 милиони евра. Кога првото ќе се подели на 3, а второво на 20-тина, се гледа дека реалната моќ на нашите телевизии е многу слаба, и системски преодредена.

Од друга страна, реалната рекламна моќ на МРТВ е мала (2% во 2007, сега е можеби и помал?), па евентуалниот дел од колачот кој би го презеле приватните телевизии веројатно би бил помал од потребниот комерцијален дел од давачките кои би биле побарани од нив, што го чини овој модел тешко прифатлив на нашиот медиумски пазар.

Постојат и многу други аспекти на проблемов освен овој, па ако ги цените за доволно важни на темава , повелете споделете ги во коментарите.

Од Билјанини извори

sead93 — Sun, 06 Sep 2009 04:29:59 +0000

Тогаш кога човечките трагедии, го изнесуваат на виделина најлошото од нас, наместо најдоброто, навистина треба да се прашаме, во каков свет живееме?

Нашите медиуми, и сите оние кои кохабитираат околу нив, покажаа дека бргу ги учат лекциите на светските медиуми, но само кога станува збор за експлоатација на трагични настани и човечки страданија. Сепак, да не морализирам премногу, да се фокусираме на манифестациите на медиумските и општествените аномалии при вакви жални настани:

Медиумско мршојадство

Навистина немаме никаков проблем со тоа медиумите да бидат на местото на настаните кои предизвикуваат најголем интерес, ниту да покриват нашироко за нив, но начинот на кој се прави тоа е недозволив. Се работи за најнечовечка експлоатација на човечки трагедии. И овој настан, медиумите махинално и по навика, го разбраа како „државно првенство во бркање ексклузиви“. Недозволиво е, не за мене, туку за светот и човековото достоинство, да се пласираат материјали од вакви жални настани под термини како „специјално“ и „ексклузивно“. Видете ја презентацијата, а погледнете го и покривањето на BBC на овој настан, и увидете го нивото на искажано достоинство на новинарите и дистанцата од папараци термини како „ексклузива“. Нашите медиуми се покажаа токму како такви, „папараци здруженија“ чие ниво на етичка и професионална свест не е ништо различно од овие ефтини и немилосрдни бркачи на ексклузиви. Не беа сите такви, но оние кои се сметаат за најдобри, беа токму такви, па ваквите манипулации резултираа и во најголема гледаност и кликаност токму на овие содржини.

Ohrid 05.09.09

View more presentations from sead.dzigal.

Ефтино политиканство

Значи, не би спомнувал поединечни медиуми, на секој писмен земјак јасно му е кои се овие „ол стар“ медиуми, но мора да се каже дека изненадувачки голем број медиуми кај нас кои и не се медиуми. Се работи за медиуми деградирани на ниво на гласила на министерства, портпароли, служби и слични центри на моќ. Смешно а жално беше да се види како овие ГЛАСИЛА едно по друго, во бихејвиористичка трка со човековата способност да синтетизира и организира информации во глава, пласираа соопштенија и изјави кои требаше ама секоја фрикин институција да ја амнестираат од одговорност. А скапаницата од бродот (година на производство 1924, тогаш кога Хитлер почнал да ја пишува Meine kampf) ги имаше сите можни уредни дозволи од нашите „служби“ и превезуваше патници по своја, а не дозволена проценка, со сѐ двата појаси за спасување. Е за тоа никој не беше одговорен, сите си се си направија „пу-пу-пу“ и продолжија да си врват по своето и да гледаат фудбал. Ако има кривични пријави за „извршителите“ (кормиларот и помошникот), мора да има одговорност и до нивните „институционални соучесници и покривачи“. Тоа прашање никој не го постави. Јавниот сервис беше комуњарски билтен и журнал каде кој министер бил и на каков начин изразил сочуство. Сервис е, но јавен не е, се работи за сервис на инситуциите на власта, која и да е, сиве овие години наназад. Конвенцијата од министри може да се разбере само како суров политички PR. Ако имаш надлежности, работи ја својата работа а информациите пласирај ги преку службата за односи со јавноста, преку портпарол, што и да е. Ако немаш надлежности, не се експонирај како некаков „благороден набљудувач на трагедијата“. Оние кои се нурнаа во вода, фрлија појаси за спасување, оние кои покажаа човечка добрина и доблест, сите (0свен една госпоѓа, за волја на вистината) останаа анонимни. Важно ги видовме министрите кои беа тажни, а сѐ што надлежниот министер конкретно направи беше да повика експерти од Хрватска.

Конечно, ете што ви прави (по моја лична претпоставка присутната) корупција и врски: дади му на човек право да цеди профит како што ќе му текне, и тогаш ни човечките жртви не изгледаат многу скапо во очите на ваквите бизнисмени. Значи, не знаете утре дали ќе биде брод, авион, храна или лек: жртва на законското и моралното пропаѓање може да биде секој граѓанин на оваа земја.

Македонските медиуми имаат доста слаба дописничка мрежа:

Со исклучок на неколку ретки, нашите медиуми имаат навистина слаба дописничко-соработничка мрежа. Додека другите стасаа, главен извор беа министрите. Ако за светот и светските центри тоа е разбирливо „in this economy“, тогаш да се нема известувачи од еден Охрид е навистина жално. Последица од ова беше ситуацијата „прв извор“ да биде Министер за одбрана и слични институционални репрезенти, кои ги верглаа своите политички жаргони, па наместо да се информираме, сакале-нејќеле гледавме политички театри на фрази и искажувања сочуства. Да се разбереме, овој елемент секако го има секаде во светот, проблемот овде е што тоа кај нас не беше само доминантен, туку често беше и единствената „информација“. Се сведовме на ниво на советските весници од 1924 (која коинциденција) кога советските служби по три дена им потврдија на весниците дека „Да, Ленин е мртов“.

Медиумска врева

Ако утре дојде крај на светот, ние македонските граѓани тоа нема да можеме да го разбереме од нашите медиуми: тие навистина се крајно необучени да одделат информации, од коментари, шпекулации, изјави, претпоставки и тези. Се создава една таква врева и шум, што необучениот гледач или читател, ќе изгенерира такви заклучоци што немаат врска со реалноста. Типичен расипан телефон. Only in Macedonia. Само на репортерот на BBC му беше логично да се запраша и уредно да ја нотира промената на бројките на присутните на бродот. Другите беа превозбудени затоа што добиле изјава wow од не знам си кој портпарол. Да продаваа ориз, а не информации, веројатно во кило ориз ќе ни шиткаа пола кило песок, зачинето со „четрвт“ прашина и други дребулии. Значи, информации имаше, но тие беа толку препокриени со нејаснотии и непотребности, што бирањето ориз претставува извонредно лесна активност за опуштање; гледачот пак имаше многу потешка работа.

Самопотценување и провинцијализам

Значи, аман „више“, престанете со блокот „вести“, од типот: за овој настан информираа и светските медиуми…дрн-дрн, па ете дознавме дека вчера и РТС (српска државна тв) „информирала“ за Охрид. Whatever, ептен whatever…Какви комплекси се лечат овде кога ете дознаваме дека „светот известува за нас?“

Терминолошки манипулации и конфузии

Вакви настани се „фестивал“ и на новинарски грешки и манипулации, како и слабо познавање на алатката со која работат: јазикот и семантиката. Трагедија е кога на пешак на улица ќе му падне пијано врз глава. Кога на брод од 1924 ќе нетрупаш дупло патници со два појаси за спасување, тоа не е трагедија, тоа е режирање на беља и предизвикување на судбината, тоа е сѐ друго освен трагедија. Изјава од МВР дека „ова е трагедија“ не е изјава, тоа е коментар на некој кој наместо да даде информација, затечен ги замајува медиумите. Еден новинар по грешка, министерската неморална отповиклива оставка ја преименува дури во „неотповиклива оставка од морални причини“, замисли? Медимуите кои се определиле за еден настан да имаат една главна статија на сајтот и неа да ја ажурираат, направија каша-попара зашто постојано им се мешаа претходните со новите информации, и кои најчесто беа контрадикторни, неповрзани и конфузни.

Нема ни помен од новинарскиот триаголник (најважните информации први, па потоа детали и други податоци).

И тоа не е сѐ, но нека остане точката на критика до овде, колку и ние критичарите и аналитичарите да не го користиме мигов како и тие кои ги критикуваме. Значи, драги медиуми, кои „постоите само заради нас“, не туку мрчиме, ами молиме за малку свест и совест, за доброто, ако не за нас стариве дртала, тогаш за нашите деца, приберете се и преземете ја одговорноста за она што го чините. За политичарите нема надеж, да беше Данте оддамна ќе ги сместеше таму каде треба, кај вас белким уште има надеж и дијалог? Вложете во квалитетот на известувањето и информирањето, не вложувајте во фотосесиите на последната мис не знам што и „ексклузивното интервју“ на нашиот моден дизајнер од Бали, вложете во својот кадар, професионализам и новинарска методологија, а со тоа ќе му помогнете на ова општество. Трагедиите ќе поминат, вашите (зло/не)дела остануваат.

Ако не сакате етички да ги толкувате работите, еве ви и материјалистичка страна на вашите дејанија: јас ќе бидам прв на кого ќе му биде жал да даде 10 денари за такви псевдо-новинарски скапаници (чест на исклучоците кои сепак ги има), кои вие неуморно ги фабрикувате.

Пресови

sead93 — Sun, 30 Aug 2009 07:06:09 +0000

„Пресовите“ или конференциите за печат на политичките/општествените актери во Македонија се еден од најчестите медиумски настани и доминантен начин на остварување на политичката комуникација. Партиите, органите, телата, граѓанските здруженија и слично, имаат потреба да ѝ се обратат на јавноста, и тоа го прават по своја лична проценка, во однос на тајминг и теми. Новинарите некако евоулираат во поглед на „пресовите“, порано тие секако беа ептен добродојдени затоа што со нив лесно се полнат информативните програми на медиумите, но денес и тие сѐ повеќе стануваат свесни дека често се работи за пропагандна или обиди за инволвирање на медиумите во себични пресметки на актерите, па сѐ почесто се појавуват и наслови (препукувања, кавги, и сл.) кои го насочуваат мислењето на читателот/гледачот кон негативна конотација на ваквите информации.

Најчести форми при ваквото обраќање се класичниот „прес“, потоа „изјава/демант“, онака на нозе пред партиските седишта, или пак преку некаков допис (факс, електронска порака и сл). Во ваквите форми на обраќање политичките актери ја отвораат комуникацијата, за разлика од другите форми (телефонски јавувања, новинарски „сачекуши“, прашања на прес-конференции, и сл.) каде новинарите иницираат комуникација, и која во многу помал обем е успешна, заради проценката на политичките актери и нивните претставници пред јавноста дека не ја контролираат доволно комуникацијата (во однос на теми, времетрање на комуникацијата, начинот на комуникација и сл.).

Она што е специфично за нашава локална политичка комуникација е што наместо пресовите да бидат информативни, тие се вистински пункт за политичка пропаганда во која без пардон се користат сите можни пропагандни техники и средства. Не дека странските се нешто морално супериорни, но кај нив барем има разновидност, па информативнотои пропагандното некако се „балансираат“.

-Најчесто темата наместо кон општествени теми или се ограничува или веднаш се наведува кон личности (ad hominem) со што се одбегнува соочување на аргументи, а се врши манипулација со вклучување на афекти и страсти во комуникацијата, наведувајќи ја јавноста кон генерирање на негативни емоции кон политичкиот конкурент/противник.

-Втора техника е секако поврзана со првата, а тоа е т.н. етикетирање (name calling). Во официјалната комуникација на пресовите не се користат директни „етикети“ (најчесто се тоа пробрани еуфемизми на класичните и директни етикети: олигарх, популист, бизнис газди, роднини, и сл.), но тие се во директна врска со политичкиот говор на омраза (каде и се употребуваат навредливите етикети) и тие практично се хранат еден од друг, иако добиваат навидум различни форми.

-Третата најкористена техника се т.н. „наметнати асоцијации“ (плански метонимиски интервенции, или „transfers“, англ.) кои се прилично популарна техника на манипулација. Тоа е како на пример, сообраќаец при контрола наместо да ви даде алко-тест, да ви каќе дека знае дека сте пијан(а) затоа што 2002 ве видел во некој „кафич“ како пиете. Наметнати асоцијации делуваат токму така, мешаат контексти, ги маргинализираат фактите и аргументите, и повторно ја отелотворуваат вистинската природа на локалната политичка комуникација, а тоа е пропагандата.